تدوین الگوی پیشایندی ـ پسایندی سازمان مربی‌گرا در نظام آموزش و پرورش ایران

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکئه علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران،

doi
10.22054/jrlat.2025.85878.1851
چکیده

هدف پژوهش تدوین الگوی پسایندی ـ پیشایندی سازمان مربی‌گرا در نظام آموزش‌وپرورش ایران با روش پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش مدیران مدارس شهر زاهدان در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 328 نفر (179 زن و 149 مرد) بودند. به روش نمونه‌گیری تصادفی- طبقه‌ای (برحسب جنسیت) و برحسب فرمول نمونه‌گیری کوکران تعداد 117 نفر (97 زن و 80 مرد) از آنان انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه 58 گویه‌ای بود که بر اساس پژوهش گل‌پرور و همکاران (1402) تدوین شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از مدل معادلات ساختاری با کمک نرم‌افزار اسمارت پی ال اس بهره گرفته شد. یافته‌ها نشان داد که پیشایندهای مرتبط با مربی (86/3=t و 32/0=β)، پیشایندهای مرتبط با متربی (51/3= t و 27/0=β) و پیشایندهای سازمانی (97/3= tو 31/0=β) در شکل‌گیری سازمان مربی‌گرا اثر مثبت و معناداری دارند. سازمان مربی‌گرا هم در بروز پسایندهای فردی (35/29=t و 78/0=β) و سازمانی (08/17=t و 62/0=β) اثر مثبت و معناداری دارد. این یافته‌ها بیانگر آن است که برای ایجاد سازمان مربی‌گرا با پیامدهای مثبت از قبیل توسعه و تعالی سازمانی، تربیت سرمایه انسانی متخصص و کارآمد، بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری، بهبود ارتباطات سازمانی و مدیریت تعارضات سازمانی، خلق سازمان یادگیرنده و یاددهنده، محیط سازمانی حمایت‌کننده، نشاط‌آور و انگیزاننده باید هم‌زمان به عوامل انسانی (ویژگی‌های شخصیتی، دانش ‌و مهارت و نگرش مربی و متربی) و عوامل سازمانی (استراتژی‌های مدیریت و رهبری، فرهنگ‌سازمانی و ساختار سازمانی) توجه داشت. بر اساس شاخص‌های برازش (667/0=NFI، 821/0=d_G، 705/3=d_ ULS، 385/776=χ2، 086/0=SRMR) مشخص گردید که مدل از اعتبار مناسبی برخوردار است.