بررسی برخی عامل‌های مؤثر در موفقیت ریزپیوندی در شرایط درون شیشه‌ای شماری از رقم‌های ایرانی پسته (Pistacia vera L.)

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکدة بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، کرج، صندوق پستی 1897-31535

doi
10.22059/ijhs.2017.131542.837
چکیده

روش ریزپیوندی در گیاهان چوبی به‌منظور تولید گیاهان بدون بیماری، بازجوان‌سازی (Rejuvenation)، بررسی مؤثرتر سازگاری پایه و پیوندک و افزایش غیرجنسی همسانه (کلون)‌ها استفاده شده است. آزمایش‌هایی با هدف بررسی و انتخاب محیط کشت مناسب پس از انجام ریزپیوندی، تأثیر نوع پایه و پیوندک، مدت‌زمان پس از واکشت (پیوندک) در موفقیت ریزپیوندی و همچنین مقایسة روش ریزپیوندی پسته در شرایط درون شیشه (in vitro) و برون شیشه‌ای (in vivo) انجام شد. برای انجام آزمایش‌ها در شرایط درون شیشه‌ای، در آغاز نسبت به افزایش پایه‌ها و پیوندک‌ها (پایة بادامی زرند و رقم‌های اوحدی، اکبری و احمد آقایی) اقدام ‌شد. برای انجام آزمایش‌های ریزپیوندی در شرایط آزاد (in vivo)، تنها از بذرهای بادامی زرند به‌عنوان پایه استفاده شد. درصد ریزشاخه‌های باززاشده (درصد گرفتن پیوند)، تولید پینه (کالوس) در محل پیوند و شمار برگ مهم‌ترین صفات بررسی شده بودند. نتایج نشان داد که نوع پایه و پیوندک بر میزان موفقیت ریزپیوندی مؤثر است. محیط کشت مناسب برای استقرار پایه‌ها، محیط کشت پایه MS همراه با 2 میلی‌گرم نفتالن استیک اسید، بهترین محیط برای استقرار پایه‌ها پس از ریزپیوندی است و باعث کاهش میزان پینه در محل پیوند و کاهش رشد مریستم (مریستم) جوانه‌های جانبی پایه می‌شود. مدت‌زمان پس از واکشت (پیوندک‌ها) در میزان گیرایی پیوند اثر معنی‌داری نداشت. پیوندک‌های آزاد و کشت بافتی تفاوتی نداشتند و می‌توان از پیوندک‌های کشت بافتی برای پیوند روی پایه‌های بذری استفاده کرد.