واکاوی موانع مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی از دیدگاه گندمکاران روستاهای شهرستان مراغه
نویسندگان
1 استادیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران
3 دانشیار، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، ایران
doi
10.22067/jwsd.v8i1.89081چکیده
هدف از این تحقیق، واکاوی موانع مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی از دیدگاه گندمکاران روستاهای شهرستان مراغه، برای ارائه راهکارهای مناسب جهت بهبود مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی و کاهش مشکلات بود. جامعه آماری پژوهش گندمکاران آبی روستاهای شهرستان مراغه بودند (240=N) که با استفاده از جدول مورگان، حجم نمونه آماری 149 نفر محاسبه شد. به منظور دستیابی به نمونهها در این پژوهش، از روش نمونهگیری طبقهای با انتساب متناسب استفاده شد. پرسشنامه ابزار اصلی پژوهش بود که با استفاده از مرور منابع و مصاحبه با صاحبنظران طراحی و روایی محتوایی آن مورد تأیید قرار گرفت. برای بررسی پایایی آن 30 پرسشنامه تکمیل و مقدار آلفایکرونباخ آن 0/85 به دست آمد که نشاندهنده پایایی قابل قبول پرسشنامه بود. با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی موانع مدیریت پایدار منابع آب کشاورزی به هفت دسته موانع اقتصادی، چاههای غیرمجاز و بهرهبرداری بیرویه، مدیریت نامناسب، ویژگیهای کانال، نگرش و کمبود دانش فنی، اقلیم و ترویج و ارتباطات طبقهبندی شدند که در مجموع 67/15 درصد تغییرات واریانس کل را تبیین میکردند. نتایج تحقیق نشان داد آموزش و افزایش آگاهی، مشارکتدادن کشاورزان در امر مدیریت منابع، حمایتهای مالی از کشاورزان جهت بهینهسازی روشهای آبیاری و تصویت قوانین مفید و موثر از سوی دولت جهت جلوگیری از حفر چاههای غیرمجاز در کشور و همچنین منطقه مورد مطالعه موجب تحقق بهتر و سریعتر مدیریت پایدار منابع آب خواهد شد.
