مطالعۀ بین فرهنگی نگرش به نقشهای جنسیتی، ارزشهای والدینی و فرسودگی در والدین ایرانی و مهاجران افغان
نویسندگان
1 استاد روان شناسی بالینی، گروه روان شناسی دانشکده روان شناسی دانشگاه الزهراء(س)
2 دانشیار گروه روانشناسی و علوم تریبیتی، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا(س)
3 ارشد روانشناسی دانشگاه الزهرا(س)
4 ارشد روان شناسی دانشگاه الزهرا(س)
doi
10.22059/jwica.2022.351319.1861چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی بینفرهنگی نگرش به نقشهای جنسیتی، ارزشهای والدینی و فرسودگی والدینی در دو گروه از والدین ایرانی و مهاجران افغان انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش دو گروه از والدین ایرانی ساکن تهران و والدین مهاجر افغان ساکن شهر تهران بودند که 398 والد شامل 199 والد مهاجر افغان ساکن شهر تهران (97 پدر و 102 مادر) و تعداد 199 والد ایرانی ساکن شهر تهران (93 پدر و 106 مادر) به روش نمونهگیری دردسترس و داوطلب از مناطق مختلف شهر تهران برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. ابزارهای سنجش شامل مقیاس نگرش به نقشهای جنسیتی، مقیاس ارزشها در بزرگسالان و مقیاس فرسودگی والدینی بود. نتایج پژوهش نشان داد والدین دو گروه ایرانی و افغان در فرسودگی والدینی، نگرش به نقش جنسیتی سنتی و از بین ارزشهای والدینی قدرت و پیشرفت، اثرگذاری و خودگردانی، سخاوتمندی و خیرخواهی تفاوت دارند. در رابطه با اثر جنس نتایج مشخص کرد مادران و پدران در فرسودگی والدینی، نگرش به نقشهای جنسیتی و ارزشهای والدینی به جز اثرگذاری و خودگردانی تفاوت معنی داری با یکدیگر داشتند. در تعامل اثر غیربومی بودن و جنسیت، پدران ایرانی در نقشهای جنسیتی ویژه، پدران افغان در نقش سنتی جنسیتی و مادران ایرانی در نقش جنسیتی دوگانه نمرات بیشتری کسب کردند. از میان ارزشهای والدینی نیز پدران افغان به ارزش های قدرت-پیشرفت و منحصربهفردبودن بیش از پدران ایرانی اهمیت میدادند. قرابت فرهنگی منجر به مهاجرت خانوادههای افغان علیرغم اقامت طولانیمدت در جامعۀ مقصد، با حفظ ارزشها و سنتهای فرهنگی جامعۀ افغان همراه است؛ تا جاییکه جایگاه والدین، نگرشهای جنسیتی سنتی و حس متفاوتبودن بهعنوان ارزشهای مهم در فرزندان تشویق میشود.