فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش شخصیت‌شناسی تطبیقی سه نقشِ مسیحایی - داوودی (بُعد پادشاهی)، هارونی (بُعد کاهنی) و نبوی - در طومارهای بحرالمیت و اناجیل چهارگانه را بررسی می‌کند. هدف مطالعه روشن‌سازی گونه‌های متفاوتِ انتظارات مسیحایی و چگونگیِ ترکیب، تفکیک یا بازتفسیر این نقش‌ها در دو بستر متنی متفاوت است. پژوهش بر پایۀ تحلیل تطبیقی و متن‌محورِ ۱۷ نسخۀ منتخب از طومارها و اناجیل چهارگانه انجام شد و از ترکیب تحلیل ساختاری متن و بررسی روایی، برای تحلیل آن استفاده شد؛ یعنی هر نقش بر اساس آنچه متن صریحاً می‌گوید، نمادها و واژگانِ مرتبط، و کارکردهای اجتماعی و دینی آن با نمونه‌های متن‌های مقابل مقایسه شد. یافته‌ها به‌ طور خلاصه نشان می‌دهد: (1) طومارهای بحرالمیت گرایش به تفکیکِ نقش‌ها و تأکید بر ساختارهای انتظاریِ جمعی دارند؛ به‌ ویژه تأکیدی جالب توجه بر مؤلفه‌های داوودی و هارونی مشاهده می‌شود. (2) اناجیل چهارگانه به ‌واسطۀ ساختار روایی و مسیح‌شناختی، گرایش به یکپارچه‌سازی یا بازتعریفِ هم‌پوشانِ این نقش‌ها دارند. در نتیجه، برخی از عناصرِ کاهنی یا نبوی در بافتِ مسیحامحورِ نقل روایت‌ها، به ‌گونه‌ای نو بازتعبیر می‌شوند. (3) همبستگی‌ها و تفاوت‌های بین دو مجموعه نشان‌دهندۀ روندهایی آمیخته‌ از اقتباس، مخالفت و بازتولید تئولوژیک است که پیوندهای تاریخی و اجتماعی میان جوامع قمران و کلیسای اولیه را نمایان می‌کند. نوآوری این مقاله در سه سطح است: ارائۀ چارچوب تحلیلی مشخص برای گونه‌شناسی نقش‌های مسیحایی؛ پی‌جویی روندهای انتقال متنی میان طومارها و اناجیل با اتکا به شاخص‌های ساختاری-روایی؛ و تبارشناسی پیامدهای تئولوژیک و اجتماعی این بازنمایی‌ها در فهم شکل‌گیری مسیحا در سنگ‌بنای مسیحیت آغازین. این نتایج برای پژوهش‌های آتی در مطالعات مسیحایی و تاریخ اندیشۀ دینی مبنای روش‌شناختی و مفهومی فراهم می‌آورد.