بررسی سیاستهای حمایتی برنج در ایران

نویسندگان
doi
10.30490/aead.2006.58974
چکیده

  برنج محصولی راهبردی و در دو دهه اخیر یکی از مهمترین محصولات وارداتی کشاورزی کشور بوده است. اخلالهای موجود در سیاستگذاری از تبدیل شدن ظرفیتهای بالقوه تولید این محصول به بالفعل جلوگیری کرده است. هدف از مقاله حاضر بررسی حمایتهای انجام شده از این محصول است. لذا با بررسی تعرفه و محاسبه حمایت قیمتی بازار و حمایت نهاده‌ای، وضعیت حمایت ازگروه‌های عمده برنج (برنج دانه بلند مرغوب، برنج دانه بلند پرمحصول، برنج دانه متوسط مرغوب و برنج دانه کوتاه) بررسی می‌شود. این تحقیق بر اساس آمارواطلاعات‌طرح‌هزینه‌تولیدوزارت‌جهادکشاورزی طی دوره 1373-80 به اجرادرآمده است.   بررسی تعرفه، به عنوان سیاست محدودکننده واردات، در خصوص برنج نشان می‌دهد که این سیاست کمتر مورد استفاده قرار گرفته است. حمایت قیمتی بازار از گروه‌های عمده برنج در دو استان گیلان و مازندران نشان می‌دهد که در استان گیلان بالاترین حمایت قیمتی بازار متعلق به برنج دانه بلند مرغوب است. میزان تولید و سطح زیرکشت این گونه از برنج نیز در حال افزایش می‌باشد. در استان مازندران دو گونه دانه بلند (مرغوب و پرمحصول) بیشترین حمایتهای قیمتی و برنج دانه بلند مرغوب بیشترین سهم تولید این استان را به خود اختصاص ‌داده‌اند. از سوی دیگر، برنج دانه بلند پرمحصول به دلیل بیشتر مصرف کردن نهاده‌ها در هر هکتار از حمایت نهاده‌ای بیشتری برخوردار شده است. اما به دلیل آنکه سطح زیرکشت برنج دانه بلند مرغوب در هر دو استان بیشتر از گروه‌های دیگر بوده، درکل‌حمایت نهاده‌ای(و در نتیجه یارانه نهاده‌ای) بیشتر به این‌نوع‌برنج‌اختصاص‌یافته‌است.