سلول‌های میزبان متاثر در بافت‌های تولید مثلی مردانه و مسیرهای سیگنال‌دهی مرتبط با عفونت SARS-Cov-2

نویسندگان
کریمی, الهام ID 1
جهانگیری, نگین ID 2
بایگان, فاطمه ID 3
نام آور جهرمی, بهیه ID 4
کلانتر, سید مهدی ID 5
سالخورده, دریا ID 6
حکاکی, مهدیس ID 7
شامحمدی, ایمان ID 8
موسوی, پگاه ID 9
ثابتیان فرد جهرمی, سودابه ID 10

1 کارشناس ارشد ژنتیک،گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده‌ی علوم پایه و فنی مهندسی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

3 کارشناس ارشد ژنتیک،گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده‌ی علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 استاد، فلوشیپ نازایی و lVF، گروه زنان و زایمان، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

5 استاد، دکترای تخصصی ژنتیک مولکولی انسانی مرکز تحقیقات و بالینی ناباروری، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران

6 کارشناس زیست‌شناسی،کمیته‌ی تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

7 کارشناس ارشد ژنتیک،گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده‌ی علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران

8 استادیار، فلوشیپ آندرولوژی (ناباروری و اختلالات جنسی مردان)، گروه اورولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

9 استادیار، دکترای تخصصی بیوتکنولوژی پزشکی، مرکز تحقیقات پزشکی مولکولی، پژوهشکده‌ی سلامت هرمزگان، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران

10 استادیار، دکترای تخصصی زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، مرکز تحقیقات ناباروری، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

doi
10.48305/jims.v42.i768.0418
چکیده

مقاله مروری مقدمه: COVID-19 که توسط ویروس  SARS-CoV-2ایجاد می‌شود، با آسیب به چندین سیستم ارگان مرتبط است. یکی از جنبه‌های قابل توجه این ویروس تأثیر آن بر باروری مردان و دستگاه تناسلی است. هدف ما جهت بررسی اجمالی مسیرهای مولکولی درگیر به منظور پیش‌بینی اثرات ویروس بر سیستم تناسلی مردان، اسپرم‌زایی و پارامترهای مایع منی می‌باشد. روش‌ها: پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed و Scopus (مقالات منتشر شده از سال 2020 تا 2023) برای مطالعاتی که تأثیر کووید-19 را بر مسیرهای مرتبط با سیستم تناسلی مردان در سطح سلولی گزارش می‌کنند، جستجو گردید و 98 مقاله بررسی شد. یافته‌ها: اثرات کووید-19 ممکن است مستقیماً به دلیل حملات ویروس به دستگاه تناسلی مردان ایجاد شود و یا ممکن است به دلیل واکنش بیش از حد نامطلوب پاسخ ایمنی، مانند طوفان سیتوکین‌ها یا کاهش آن‌ها باشد. سیستم رنین-آنژیوتانسین و مسیر سیگنالینگ PI3K/AKT نیز درگیر هستند. تعداد و تحرک اسپرم کاهش می‌یابد، اگرچه تقریباً بهبودی در عرض چند ماه مشاهده شد. برخلاف داروهای مورد استفاده برای درمان کووید-19 که اثرات متناقضی نشان دادند به نظر می‌رسد واکسن‌ها هیچ اثر نامطلوب ملموسی بر باروری مردان ندارند. نتیجه‌گیری: تأثیر SARS-CoV-2 بر باروری و سیستم تولید مثل مردان به دلیل وجود دو عامل میزبان اصلی شامل ACE2 و TMPRSS2 و درگیر شدن مسیرهای مرتبط قابل توجه است. می‌توان به درگیری بالقوه این اندام‌ها و اثرات بعدی آن بر نسل‌های آینده اشاره کرد. درک این فرایند ممکن است سرنخی برای مدیریت اثربخش ارائه دهد.

کلیدواژه‌ها
SARS-CoV-2, COVID-19, ناباروری مردها, اسپرماتوژنز, پارامترهای اسپرم