ارزیابی گوناگونی و ساختار ژنتیکی شش جمعیت گیاه دارویی زوفا (Hyssopus officinalis) با استفاده از نشانگر ISSR
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
3 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22084/ab.2021.23552.1455چکیده
تنوع و ساختار ژنتیکی 6 جمعیت گیاه زوفا با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR ارزیابی شد. جمعیتها شامل 5 جمعیت بومی از ایران (اراک، شیراز، مشهد، اصفهان1، اصفهان2) و یک جمعیت از کشور سوئد بود. از 18 آغازگر ISSR بهکار رفته، 126 باند ایجاد شد که 119 باند چند شکل بودند. تجزیه خوشهای بر پایه ماتریس تشابه ژنتیکی جاکارد، نمونهها را به 6 گروه تقسیم نمود. تجزیه به مختصات اصلی (PCOA)، نتایج تجزیه خوشهای را تأیید نمود. بیشترین تشابه ژنتیکی بین دو جمعیت اصفهان1 و مشهد و کمترین آن بین جمعیت اراک و سوئد مشاهده شد. تنوع درون جمعیتها با استفاده از میانگین شاخص تنوع ژنی نی (h) و شاخص اطلاعاتی شانون (I) آنالیز شد. بیشترین و کمترین تنوع ژنتیکی درون جمعیت بهترتیب در جمعیت اصفهان1 (24/0=h و 36/0=I) و مشهد (14/0=h و 21/0=I) مشاهده شد. میانگین آللهای مؤثر (Ne) به آللهای مشاهده شده (Na) 85/0 بود. بر اساس نتایج آنالیز واریانس مولکولی (AMOVA) میانگین شاخصهای Gst (تفرق ژنی) و Dst (تنوع ژنتیکی بین جمعیت) بهترتیب 38/0 و 12/0 بهدست آمد که نشاندهنده تمایز ژنتیکی بالا بین جمعیتها بود. تجزیه واریانس مولکولی بین جمعیتها نشان داد 61 درصد تنوع ژنتیکی کل مربوط به درون جمعیتها و 39 درصد بین جمعیتها بود. در بررسی ساختار ژنتیکی جمعیتها با استفاده از نرمافزار STRUCTURE جمعیتها چهار گروه شدند که جمعیت سوئد خالصترین بود. نشانگرهای ISSR استفاده شده درصد بالایی از چندشکلی را نشان دادند و جمعیتها را بهخوبی تفکیک کردند لذا جهت شرح تفاوتهای ژنتیکی درون و بین جمعیتهای زوفا پیشنهاد میشود.