دلایل گرایش دکترمعلمان به عضویت در هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان: نظریه‌پردازی داده‌بنیاد کلاسیک

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22054/jrlat.2025.82341.1791
چکیده

هدف از این پژوهش واکاوی دلایل گرایش دکترمعلمان به تصدی کرسی عضویت هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان بود. روش پژوهش کیفی و راهبرد مورد استفاده نظریه‌پردازی داده‌بنیاد کلاسیک بوده است. مشارکت‌کنندگان پژوهش دکترمعلمانی بودند که در فراخوان اختصاصی جذب هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان شرکت کرده بودند. با استفاده از نمونه‌گیری نظری و با در نظر گرفتن قاعده اشباع نظری، نمونه‌ای به حجم 10 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. تحلیل مصاحبه‌ها و شکل‌گیری نظریه پارادایمی با استفاده از کدگذاری باز، یادنوشت‌نگاری، کدگذاری انتخابی و کدگذاری نظری انجام شد. در جریان تحلیل‌ها از نرم‌افزار مکس کیو. دی. ای نسخه 20 برای تسهیل کدگذاری و ترسیم مدل پارادایمی پژوهش استفاده شد. با استناد به معیارهای اعتباریابی ماکسول از اعتبار تحقیق اطمینان حاصل شد. یافته‌ها بیانگر شناسایی 50 کد باز، 14 مفهوم و 6 مقوله بود. مقوله اصلی احصا شده در پژوهش حاضر جو طرد کننده مدرسه و اداره است که به مثابه دلیل اصلی گرایش دکترمعلمان به عضویت در هیئت علمی دانشگاه ظاهر شد. این مقوله سه جنبه جو کلاسی طردکننده مدارس، جو ارتباطی طردکننده و جو اداری طردکننده را در برمی‌گیرد. سایر مقوله‌های احصا شده عبارت از توسعه پایگاه اجتماعی، توسعه فرصت‌های مالی و مادی، توسعه فرصت‌های بالندگی علمی، توسعه فرصت‌های استقلال و آزادی عمل، و احساس پویایی و اثربخشی هستند. در پایان این یافته‌ها بر مبنای نظریه‌های رایج انگیزش مورد بحث قرار گرفته‌اند.