فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شبکه ‏های اجتماعی امکانی برای ظهور و شنیده‌شدن صداهایی است که پیش از این امکانی برای پدیدار‌شدن نداشتند. در این مقاله، نشان داده‏ایم که یکی از فرصت ‏های پدید‌آمده توسط شبکه‏ های اجتماعی، ظهور دین زنانه است. زنان پیش از این کمتر امکان صحبت‌کردن از دین‌ـ در مقام وعظ، نصیحت، تبیین و تفسیر‌ـ را داشتند، اما از طریق این شبکه توانسته ‏اند به‌طور گسترده دربارة دین و باورهای دینی خود تولید محتوا کنند. دین زنانه البته یک‌سنخ و صدا نیست. صنوفی از دین به روایت زنان وجود دارد. اما می‏توان این‌همه را در یک تابلو مشاهده کرد و بر‌اساس نقاط مشترک میان آن‌ها از ظهور فرصتی تازه در جامعة ایران سخن گفت. نشان داده‏ ایم که بیانگری زنان در حیات دینی به مدد رسانه ‏های جدید، نهاد سنتی دین را در یک موقعیت تازه قرار داده است. به‌رغم چالش‏ هایی که برای آن فراهم کرده، فرصت‏ هایی بی‌بدیل برای تداوم آن پدید آورده است. در همان حال، در تعدیل و ممانعت از گسترش فضای دین‌ستیز ایفای نقش کرده و بسیاری از غایات مطلوب روشنفکران دینی را در عمل تحقق بخشیده است. این تحقیق به بررسی دین رسانه ‏ای‌شدة زنانه، که در اینستاگرام تولید می‏شود، می‌پردازد و گفتمان ‏های موجود در روایت‏ های زنان ایرانی از دین را توصیف و تحلیل می‏کند. برای این منظور پنج صفحه اینستاگرامی با استفاده از روش تحلیل گفتمان فرکلاف بررسی شده‏ اند. نتایج از وجود یک ساختار زنانة دینی خبر می‏دهند که با سه شاخصة جست‌وجوی تک‌بودگی، به زندگی و تولید آموزه‏ های تازه در حوزة دین تشخص گفتمانی فراخوان پیدا می‏کند.