بررسی ویژگی‌های کمی و کیفی اسیدهای چرب بوم‌جور‌های نسترن وحشی در استان اصفهان

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

doi
10.22059/ijhs.2016.59821
چکیده

نسترن وحشی (Rosa canina L.) از گونه‌های بومی ایران است که تنوع ژنتیکی شایان‌توجهی در بوم‌جور (اکوتیپ‌)های موجود در کشور دارد. این بررسی به‌منظور مقایسۀ میزان و نوع اسیدهای چرب غیراشباع و اشباع موجود در بوم‌جور‌های نسترن وحشی پنج منطقۀ استان اصفهان در سال 1394-1393 صورت گرفت. استخراج روغن از بذر‌ها با دستگاه سوکسله و تجزیۀ اسیدهای چرب با دستگاه فام‌نگاری (کروماتوگرافی) گازی (GC) در آزمایشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) انجام گرفت. نتایج نشان داد بیشترین و کمترین درصد روغن به‌ترتیب از بوم‌جور‌های میان‌کیش (43/11%) و آغچه (89/7%) به‌دست آمد. از بین اسیدهای چرب غیراشباع، بیشترین میزان اسید لینولئیک، لینولنیک، اولئیک، پالمیتولئیک و آراشیدونیک به‌ترتیب از بوم‌جور‌های کپه‌جمشید (00/55%)، زرنه (38/28%)، صادقیه (58/22%)، آغچه (22/0%) و زرنه (12/0%) به­دست آمد. کمترین میزان اسیدهای چرب اشباع پالمیتیک (69/3%) و استئاریک (77/1%) در بوم‌جور صادقیه مشاهده شد. بوم‌جور‌های کپه‌جمشید، زرنه و صادقیه کمترین میزان اسید چرب اشباع میریستیک را داشتند. همچنین بیشترین و کمترین میزان مجموع اسیدهای چرب غیراشباع به­ترتیب از بوم‌جور‌های صادقیه (87/93%) و آغچه (51/91%) به‌دست آمد. روغن بذرهای بوم‌جور‌های نسترن‌های وحشی در مناطق موردبررسی با داشتن درصد بالای اسیدهای چرب غیراشباع و همچنین نسبت مناسب امگا-6 به امگا-3، ازنظر ویژگی‌های تغذیه‌ای و دارویی منحصربه‌فرد هستند.