طراحی و اعتبارسنجی مدل شایستگی‌های اختصاصی مدیران شرکت پایانه های نفتی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبائی

2 گروه ارزشیابی و سنجش، دانشکده روانشناسی و تربیت دانشگاه علامه طباطبایی

3 شرکت ملی نفت ایران، رییس آموزش مرکزی

4 شرکت ملی نفت ایران

5 استاد، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

6 دانشیار، گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22054/jrlat.2024.78168.1713
چکیده

شناسایی مدل شایستگی اختصاصی برای انتخاب مدیران در هر سازمان، بدیلی مناسب برای انتخاب مدیران کارآمد است. نظر به اهمیت و ضرورت توجه به شایستگی ها در انتخاب مدیران کارآمد در صنعت نفت، هدف این پژوهش " کاربردی" شناسایی شایستگی‌ها و طراحی و اعتباریابی مدل شایستگی مدیران شرکت پایانه نفتی ایران بود. جامعه اصلی پژوهش شامل تمامی مدیران ارشد و عالی شرکت پایانه‌های مواد نفتی ایران در سال 1402 بود که از این جامعه برحسب مورد نمونه‌هایی به روش تصادفی و هدفمند انتخاب شد. جهت جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها از هر دو شیوه کمی و کیفی (مصاحبه عمیق رویدادهای رفتاری، پانل‌ خبرگان) و به‌منظور تعیین شایستگی‌های اختصاصی تلفیقی از رویکرد‌های تحلیل مضمون، تجزیه‌وتحلیل شغل و روش‌شناسی کیو استفاده شد. به دنبال استخراج مضامین اولیه حاصل از مصاحبه رویدادهای رفتاری، و بهره گیری از یافته های تحلیل شغل و نیز استفاده از روش شناسی کیو، مدل نهایی شایستگی مدیران در سه بعد شایستگی های فردی، شایستگی های مدیریتی و شایستگی های سازمانی و با 9 مضمون اصلی و 43 مضمون پایه طراحی گردید. بر اساس یافته‌ها، مدل شایستگی تدوین‌شده به‌خوبی قادر است عملکرد برجسته و معمولی مدیران را پیش‌بینی ‌کند و لذا از «اعتبارسنجی متقابل هم‌زمان» برخوردار است. همچنین یافته‌های " اعتبارسنجی سازه هم‌زمان" نشان داد که مدیران برجسته نمرات بالاتری در مدل شایستگی نسبت به مدیران معمولی کسب می‌کنند. همچنین پایایی باز آزمون مدل شایستگی 87/0 و پایایی بین دو ارزیاب به میزان 83/0 برآورد شد.