تجارت مجوزهای تخلیه آلودگی؛ راهکاری مؤثر در مدیریت کیفی حوضههای آبریز
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22067/jwsd.v7i2.85687چکیده
تجربه پنج دهه اعمال قوانین و برنامههای متعدد کنترل آلودگی بیانگر این واقعیت است که دستیابی به استانداردهای کیفی آب، صرفاً از طریق کنترل منابع نقطهای امکانپذیر نخواهد بود. طراحی برنامههای انتشار با هدف مدیریت منابع غیرنقطهای در کنار منابع نقطهای، میتواند به عنوان راهکاری برای رویارویی با این شرایط مطرح گردد. در این رابطه شناسایی عوامل بروز عدم قطعیتهای موجود در تخمین میزان انتشار آلودگی منابع غیرنقطهای اهمیت فراوانی دارد. رویکرد بازار تجارت مجوزهای تخلیه آلودگی میان منابع نقطهای و غیر نقطهای، و پیادهسازی آن در قالب یک ساختار بازار مناسب، میتواند به عنوان یک ابزار مدیریتی کارا در لحاظ عدم قطعیتهای ذاتی منابع غیر نقطهای، و نیز پوشش کاستیهای قوانین در این بخش، مطرح شود. اختلاف قابل توجه در هزینههای حاشیهای کنترل آلودگی منابع غیر نقطهای با منابع نقطهای، موجبات افزایش جذابیت این بازارها را فراهم میآورد. توجه به نوع مبادله و تعیین بهینه نسبت تجارت نیز عوامل افزایش تمایل به مشارکت در چنین بازارهایی هستند. از طرفی ساختارهای بازار تجارت کیفیت آب، نقش اساسی در شکلگیری مبادلات میان منابع نقطهای و غیر نقطهای دارند. ساختارهای ممکن برای پیادهسازی بازار تجارت کیفیت آب عبارتاند از: بازار بورس، مذاکرات دوجانبه و اتاق تهاتر. بررسی ویژگیهای کلیدی این ساختارها از جنبههای بهرهوری بازار و قابلیت اطمینان کارآمدی زیستمحیطی حاکی از عدم کارایی لازم ساختار بازار بورس در پیادهسازی بازار میان منابع نقطهای و غیر نقطهای است. از سوی دیگر هزینههای تراکنشی و هزینه سرمایهگذاری اولیه به عنوان ویژگیهای اصلی بهرهوری ساختارهای بازار مذاکرات دوجانبه و اتاق تهاتر هستند.
