اثرات استرس مزمن همدلی و همدلی معکوس بر رفتارهای شبه اضطرابی در رات‌های نر

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری تخصصی فیزیولوژی، گروه فیزیولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری تخصصی فیزیولوژی، گروه فیزیولوژی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48305/jims.v42.i758.0124
چکیده

مقاله پژوهشیمقدمه: همدلی برای تعاملات اجتماعی حیاتی است، اگرچه به اشتراک گذاشتن عواطف منفی بیش از حد، امکان دارد بر رفتارهای فرد نمایانگر و مشاهده‌گر استرس در موقعیت برابری و نابرابری اجتماعی اثرگذار باشد. پژوهش حاضر به بررسی اثر استرس مزمن و همدلی معکوس بر رفتارهای شبه اضطرابی و ارتباط آن با سطح کورتیکوسترون سرم در رات‌های نر پرداخت.روش‌ها: تعداد 48 موش صحرایی نر نژاد ویستار در 6 گروه آزمایشی تقسیم‌بندی شدند که شامل: گروه‌های شاهد، مشاهده‌گر کاذب استرس، نمایان‌گر کاذب استرس، مشاهده‌گر استرس، نمایان‌گر استرس و نمایان‌گر مشترک استرس. انواع استرس عبارت بودند از: استرس دوتایی در شرایط نابرابر شامل استرس همدلی و همدلی معکوس (استرس مقید شده)، استرس دوتایی در شرایط برابر (دریافت‌کننده‌ی استرس به طور مشترک)، استرس منفرد (مقید شده و مقید نشده) به عنوان گروه‌های شاهد که همگی روزانه به مدت 2 ساعت در طی 21 روز القا گردیدند. زمان سپری‌شده و تعداد ورود به بازوهای باز در ماز بعلاوه مرتفع برای ارزیابی رفتار شبه اضطرابی استفاده شد. ارتباط سطح کورتیکوسترون سرم با درصد زمان سپری شده در بازوهای باز ماز بعلاوه مرتفع نیز بررسی گردید.یافته‌ها: درصد زمان سپری شده و تعداد ورود به بازوهای باز بطور معنی‌داری در تمامی گروه‌های تحت استرس کاهش یافت. همچنین ارتباط منفی معنی‌داری بین سطوح کورتیکوسترون سرم با درصد زمان سپری شده در بازوهای باز در تمام گروه‌های آزمایشی به غیر از گروه‌های شاهد و مشاهده‌گر کاذب استرس مشاهده گردید.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های مطالعه‌ی حاضر، استرس همدلی (مشاهده‌ی استرس سایکولوژیک یا رنج دیگران) مزمن می‌تواند سبب القا اضطراب در نمونه‌های مشاهده‌گر استرس گردد. علاوه بر این، استرس همدلی معکوس (دریافت‌کننده‌ی استرس مقیدکننده در حضور یک هم نوع آشنا؛ در موقعیت نابرابری اجتماعی) نیز می‌تواند با وجود انتظار در بروز اضطراب مؤثر باشد. به نظر می‌رسد تغییرات افزایشی سطح کورتیکوسترون سرم در بروز رفتارهای شبه اضطرابی، نقش مؤثری ایفا نموده است.