طراحی الگوی حکمرانی دیجیتالی آموزش و پرورش: یک مطالعه سنتزپژوهی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، استادیار، حکمرانی آموزش، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رایانامه: mazari.ebrahim@ut.ac.ir

doi
10.22054/jrlat.2024.78978.1731
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی حکمرانی دیجیتالی آموزش‌وپرورش انجام شده است. روش پژوهش حاضر کیفی و ازنظر هدف، بنیادی است که از روش سنتزپژوهی Sandelowski and Barroso (2007) استفاده کرده است. جامعۀ پژوهش حاضر را اسناد و مدارک علمی (مقالات، پایان‌نامه‌ها، رساله‌ها، کتب و گزارش‌های کاری) قابل‌دسترس در پایگاه‌های علمی معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی 2015 تا 2023 تشکیل داده است که از میان آن‏ها تعداد 30 سند علمی به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تحلیل شدند. برای تحلیل یافته‌ها، ابتدا کدها از متن استخراج و سپس مقوله‌ها شکل گرفتند. درنهایت، الگوی حکمرانی دیجیتالی آموزش‌وپرورش طراحی شد. برای اعتبار یافته‌های پژوهش از روش روایی توصیفی و تفسیری (فرایند ساخت‌یافته نگارش و ثبت یافته‌ها و ابزار حیاتی Glynn (2006)) و برای سنجش پایایی کدها، از روش توافق بین دو کدگذار استفاده و 48/81 محاسبه شد. نتایج حاکی از طراحی مدل در 13 مقوله برای حکمرانی دیجیتالی آموزش‌وپرورش شد که شامل رویکرد حکمرانی دیجیتالی، زیرساخت‌ها و فناوری‌های سخت دیجیتالی، پلتفرم‌ها و فناوری‌های نرم دیجیتالی، برنامه درسی و محتوایی دیجیتالی، کنشگران حکمرانی دیجیتالی و همچنین شایستگی‌های حکمرانی دیجیتالی، فرایندها و رویه‌های حکمرانی، خط‌مشی‌گذاری، هنجارها، قوانین و مقررات و تنظیم‌گری دیجیتالی، گره‌ها و نقاط اتصال عناصر و عوامل، پایش و نظارت دیجیتالی و درنهایت بافتار زمینه‌ای حکمرانی دیجیتالی آموزش‌وپرورش بوده است. می‌توان نتیجه گرفت حکمرانی به‌عنوان یک علم در ادغام با فناوری دیجیتال، حکمرانی دیجیتالی آموزش‌وپرورش را به‌عنوان راه‌حلی مناسب برای نظام مسائل کنونی آموزش‌وپرورش معرفی می‌کند.