زنان متولد دهۀ شصت و نقش آنها در آینده؛ مطالعه‌ای کیفی در بلوک‌های سازندة تصاویر آینده (مورد مطالعه: استادان زن شهر اصفهان)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد آینده‌پژوهی، دانشگاه اصفهان، اصفهان

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان

3 دانش آموخته دکتری و پسادکتری آینده پژوهی، پژوهشگر مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

doi
10.22059/jwica.2021.328570.1659
چکیده

چکیدهتحقق هر آینده مطلوبی در ایران، در گرو مشارکت زنان به‌مثابۀ نیمی از کنش‌گران این آینده است. بررسی میزان احساس تعلق خاطر زنان به آینده و تلاش برای افزایش این احساس، گامی در جهت تقویت امید اجتماعی در جامعه است. آینده‌پژوهی دانش شناخت و ساخت چنین آینده‌ای است. یکی از رویکردهای آینده‌پژوهانه استخراج و تحلیل تصاویر آینده است. این پژوهش با روش تحلیل مضمون به استخراج و تحلیل تصاویر ذهنی زنان متولد دهۀ شصت از آینده انجام شده و طی چهار مرحله کدگذاری روی داده‌های حاصل از 15مصاحبة نیمه‌ساختاریافته از زنان دانشگاهی در شهر اصفهان، شش مضمون فراگیر به‌دست‌آمده است. این مضامین که بلوک‌های سازندة تصاویر آیندۀ ذهن این زنان هستند، عبارت‌اند از: «در انتظار بهترین آینده»، «آینده جنسیتی»، «عصر انسان»، «دولت من»، «آینده‌ای که نمی‌خواهمش» و «بی‌آیندگی اجتماعی». بنابر نتایج این پژوهش، تحقق هر آینده‌ای در گرو ایجاد بستر نقد فراگیر وضع موجود، گسترش شکل جدیدی از مشارکت زنان در خلق آینده به‌منظور ایجاد حسّ تعلق به این آینده است، توصیۀ راهبردی این پژوهش «اثرپذیری» سیاست‌ها و سیاست‌گذاران از این تصاویر و «اثرگذاری» سیاست‌های آینده بر روی این مضامین است تا منجر به خلق آینده‌ای پایدار شود.