واکاوی رشد حرفهای، تعمقی بر شایستگی نومعلمان
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: habibzadeh.shd@cfu.ac.ir
2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: shidari@cfu.ac.ir
3 مربی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: n.poorhabiby@cfu.ac.ir
4 نویسنده مسئول، استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: s.musavian@cfu.ac.ir
doi
10.22054/jrlat.2024.78994.1732چکیده
هدف این پژوهش بررسی عمیق شایستگی حرفهای نومعلمان مبتنی بر تجارب زیسته آنها در کارنمای معلمی است. مشارکتکنندگان در این پژوهش، نومعلمان در رشته زبان و ادبیات فارسی هستند که به روش هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. این پژوهش با روش کیفی داده بنیاد از نوع کلاسیک و مقایسهای صورت گرفته است. ابزار جمعآوری اطلاعات، پروژههای پایان دورة کارشناسی نو معلمان بوده است. با استفاده از نرمافزار تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری دادهها ابتدا به روش استقرایی- اکتشافی و سپس تطبیقی صورت پذیرفته است. در این پژوهش در گام نخست مفهوم شایستگی از مبانی نظری سند تحول بنیادین استخراج و شایستگیهای چهارگانه دانش تخصصی، دانش تربیتی، الگوی عملی و دانش دینی از سرفصل رشته به دست آمدند. در گام دوم دادهها بهصورت اکتشافی مورد تحلیل و طبقهبندی قرار گرفتند. در گام سوم ابعاد پنجگانه مستخرج از دادهکاوی کارنماها با شایستگیهای چهارگانه اسناد، مورد کاوش و تطبیق قرار گرفته و در ماتریس دوبعدی بازنمایی شدند. در طبقهبندی حاصل از تحلیل دادهها، ابعاد سیستمی، تعاملی، نگرشی، شناختی و مهارتی استخراج شدند. تحلیل یافتههای این پژوهش نشان میدهد که نومعلمان بهصورت مطلوب به اغلب ابعاد، بهویژه به عنصر مهم تحلیل در فرآیند طراحی آموزشی دست یافتند، اما از میان شایستگیهای چهارگانه، در شایستگی دانش تخصصی، فقط به بعد سیستمی دست پیدا کردند و به سایر سطوح شایستگی دانش تخصصی نرسیدند. این نتیجهی مهم نیز به دست آمد که نومعلمان انتخاب شده در این پژوهش، فاقد دانش و مهارت در رشته تخصصی خود هستند.