واکاوی رشد حرفه‏ای، تعمقی بر شایستگی نومعلمان

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: habibzadeh.shd@cfu.ac.ir

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: shidari@cfu.ac.ir

3 مربی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: n.poorhabiby@cfu.ac.ir

4 نویسنده مسئول، استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، کد پستی 1998963341، تهران، ایران. رایانامه: s.musavian@cfu.ac.ir

doi
10.22054/jrlat.2024.78994.1732
چکیده

هدف این پژوهش بررسی عمیق شایستگی حرفه‏ای نومعلمان مبتنی بر تجارب زیسته آن‌ها در کارنمای معلمی است. مشارکت‏کنندگان در این پژوهش، نومعلمان در رشته زبان و ادبیات فارسی هستند که به روش هدفمند ملاک محور انتخاب شدند. این پژوهش با روش کیفی داده بنیاد از نوع کلاسیک و مقایسه‏ای صورت گرفته است. ابزار جمع‏آوری اطلاعات، پروژه‏های پایان دورة کارشناسی نو معلمان بوده است. با استفاده از نرم‌افزار تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری داده‏ها ابتدا به روش استقرایی- اکتشافی و سپس تطبیقی صورت پذیرفته است. در این پژوهش در گام نخست مفهوم شایستگی از مبانی نظری سند تحول بنیادین استخراج و شایستگی‌های چهارگانه‏ دانش تخصصی، دانش تربیتی، الگوی عملی و دانش دینی از سرفصل رشته به دست آمدند. در گام دوم داده‏ها به‌صورت اکتشافی مورد تحلیل و طبقه‌بندی قرار گرفتند. در گام سوم ابعاد پنج‏گانه مستخرج از داده‏کاوی کارنماها با شایستگی‌های چهارگانه اسناد، مورد کاوش و تطبیق قرار گرفته و در ماتریس دوبعدی بازنمایی شدند. در طبقه‏بندی حاصل از تحلیل داده‏ها، ابعاد سیستمی، تعاملی، نگرشی، شناختی و مهارتی استخراج شدند. تحلیل یافته‏های این پژوهش نشان می‏دهد که نومعلمان به‌صورت مطلوب به اغلب ابعاد، به‏ویژه به عنصر مهم تحلیل در فرآیند طراحی آموزشی دست یافتند، اما از میان شایستگی‌های چهارگانه، در شایستگی دانش تخصصی، فقط به بعد سیستمی دست پیدا کردند و به سایر سطوح شایستگی دانش تخصصی نرسیدند. این نتیجه‏ی مهم نیز به دست آمد که نومعلمان انتخاب شده در این پژوهش، فاقد دانش و مهارت در رشته‏ تخصصی خود هستند.