برآورد مصرف آب در محصولات زراعی- درآمدی بر حسابداری آب کشاورزی

نویسندگان

1 موسسه پژوهش های برنامه ریزی اقتصادکشاورزی و توسعه روستایی

doi
10.22067/jwsd.v6i3.84407
چکیده

حسابداری آب، رویکردی برای سازمان‌دهی اطلاعات حجم آب تأمین شده و مقایسه ارزش اقتصادی اجتماعی مصرف آب در هر یک از زیربخش‌ها می‌باشد. برآورد حجم آب موردنیاز تولید ملی محصولات کشاورزی در چارچوب حسابداری آب مبتنی بر محصول، قابل بررسی بوده و سؤال این است که سهم مصرف آب در تولید محصولات زراعی- راهبردی کشور چیست؟ با استفاده از بانک اطلاعات نیاز خالص آبیاری محصولات، آمار زراعی 1395-1394 وبا فرض راندمان کاربرد 44/7 درصد، مصرف آب محصولات زراعی آبی منتخب برآورد شد. نتایج نشان می‌دهد، حداکثر حجم آب مصرفی تولید این محصولات، 78/6 میلیارد مترمکعب است و بیشترین آب مصرفی به حجم 16/9 میلیارد مترمکعب، به تولید ملی گندم اختصاص داشته که 18/3 درصد از کل آب مصرفی محصولات زراعی آبی کشور را شامل می‌شود. با مقایسۀ متوسط حسابی نیاز خالص آبی گندم با دیگر محصولات در 620 دشت کشور، محصول گندم بعد از جو کمترین میزان نیاز خالص آبیاری (3562 متر مکعب در هکتار) را داشته، در نتیجه حجم مصرف آب تولید ملی گندم متأثر از گستردگی اراضی کشت گندم آبی در کشور (2/4 میلیون هکتار) است. بنا به اینکه با افزایش بهره‌وری آب، می‌توان حجم آب مصرفی تولید محصولات راهبردی را کاهش داد، به نظر می‌رسد مطلوبیت اجتماعی اقتصادی حجم آب مصرف شده جهت تولید محصولات راهبردی نسبت به هزینه‌های آن، ارجحیت داشته باشد.