مروری بر کاربردهای پزشکی سیانوباکتری‌ها

نویسندگان

1 استادیار، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده‌ی علوم و فناوری‌های همگرا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه بیوتکنولوژی، دانشکده‌ی علوم و فناوری‌های همگرا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.48305/jims.v42.i755.0069
چکیده

مقاله مروری مقدمه: متابولیت‌های ثانویه حاصل از سیانوباکتری‌ها، کاربردهای بیوتکنولوژی فراوانی در زمینه‌ی پزشکی دارند. با این حال بر خلاف سایر منابع میکروبی تولید‌کننده‌ی محصولات طبیعی، سیانوباکتری‌ها در طول تاریخ کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. به همین دلیل هدف از این مقاله‌ی مروری این بود که با بررسی دستاوردهای اخیر در زمینه‌ی پزشکی و درمانی سیانوباکتری‌ها، پتانسیل دارویی این موجودات ارزشمند را بیشتر شناخت. روش‌ها: در مقاله‌ی حاضر، مقالات مرتبط منتشر شده در سال‌های 2020-2023 در بانک‌های اطلاعاتی Springer، Science Direct،  Scopusو John Wiley جهت به دست آوردن آخرین یافته‌ها در زمینه‌ی کاربردهای پزشکی سیانوباکتری‌ها مورد بررسی قرار گرفتند. در این مقاله مروری با جستجو در سایت MeSH، کلمات کلیدی مناسب انتخاب گردید و بر اساس آن‌ها، 66 مقاله جدید مروری و تحقیقاتی، جمع‌آوری گردید. یافته‌ها: بسیاری از مولکول‌های فعال زیستی مشتق شده از سیانوباکتری‌ها، طیف وسیعی از فعالیت‌های ضد میکروبی، ضد باکتریایی، ضد ویروسی، ضد التهابی، ضد تومور، ضد مالاریا، سرکوب‌کننده‌ی سیستم ایمنی و ضد (Human immunodeficiency virus) HIV و همچنین مهار پروتئاز را نشان می‌دهند. در واقع سیانوباکتری‌ها به عنوان یک منبع میکروبی برای تولید داروهای جدید، بسیار با ارزش هستند و فقط به مواد معدنی اولیه برای رشد نیاز دارند. نتیجه‌گیری: امروزه می‌توان با بهره‌برداری از تکنیک‌های مدرن و استخراج‌های مبتنی بر امواج مایکروویو، امکان جداسازی سریع مواد شیمیایی زیست‌فعال از سیانوباکتری‌ها را فراهم آورد. این روش‌ها، می‌توانند نقش مهمی در توسعه‌ی درمان‌های جدید و همچنین بهره‌برداری بیشتر از سیانوباکتری‌ها در پیشرفت‌های فناوری سبز در آینده فراهم آورد.