ساختار نظام بین الملل و تاثیر آن بر جنبش ملی شدن صنعت نفت در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
3 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2023.381080.3989چکیده
ساختار نظام بین الملل متغیر مهمی است که استراتژی ها، جهت گیری ها و تصمیمات کشورها را در دو سطح داخلی و خارجی تحت تاثیر قرار می دهد و در کنار امکاناتی که در اختیار دولت ها قرار می دهد محدودیت هایی نیز بر رفتار آن ها تحمیل می کند. هدف اصلی نوشتار حاضر، بررسی تأثیر ساختار نظام بینالملل بر یکی از مهم ترین جنبشهای مردمی در ایران معاصر، یعنی جنبش ملی شدن صنعت نفت در دهه 1320 و سالهای آغازین دهه 1330 است. پرسش اصلی پژوهش این است که تحولات نظام بینالملل از جمله رقابت استعماری شوروی، امریکا و بریتانیا چه تأثیری بر موضوع ملی شدن صنعت نفت در ایران بین سال های 1329تا 1332 گذاشته است؟ یافته های پژوهش نشان میدهد تأثیر ساختار نظام بین الملل بر نتایج و دستاورد جنبش مورد نظر بیشتر منفی و در مجموع نقش بازدارندهای در مسیر حرکت و دستیابی به اهداف آزادیخواهانه و ضد استعماری این جنبش ایفا نموده است و اگرچه در کوتاه مدت و در مراحل آغازین این جنبش تا حدی روند تسهیل کننده داشته ولی در مراحل بعدی موانعی جدی بر سر راه دستیابی به اهداف این جنبش ایجاد کرده است. در مقاله حاضر از رویکرد نو واقعگرایی کنت والتز بهره برده میشود. روش مقاله کیفی، از نوع تبیین علی و روش گردآوری دادهها، بهرهگیری از متون کتابخانهای و همچنین پایگاههای اطلاعاتی فضای مجازی است