ارزیابی پاسخ به تنش کمآبی در اکوتیپهای مختلف آویشن دنایی (Thymus daenensis subsp.daenensis) با استفاده از شاخصهای تحمل تنش
نویسندگان
1 دانشجوی سابق دکتری فیزیولوژی و اصلاح گیاهان دارویی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
2 استادیار، گروه باغبانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
3 دانشیار گروه باغبانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
doi
10.22059/ijhs.2015.56905چکیده
به منظور ارزیابی تحمل به تنش کمآبی آویشن دنایی (Thymus daenensis subsp.daenensis)، بذر هشت اکوتیپ جمعآوریشده از مناطق مختلف، پس از تولید نشا در گلخانه، در مزرعة پردیس کشاورزی دانشگاه تهران در شرایط مختلف آبی کشت شد. آزمایش بهصورت طرح کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل سطوح مختلف آبیاری نرمال، قطع آبیاری در مرحلة رویشی و قطع آبیاری در مرحلة زایشی و عامل فرعی، هشت اکوتیپ مختلف (ملایر 1، ملایر 2، جوزان، اراک، خانه میران بالا، خانه میران پایین، زاغه و شازند) بود. برداشت گیاهان در مرحلة تمامگل انجام گرفت و وزن خشک، درصد اسانس و شاخصهای تحمل به تنش اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که اکوتیپها، تحت تیمارهای مختلف از لحاظ میزان اسانس، واکنشهای متفاوتی نشان دادند. بهطورکلی، افزایش شدت تنش موجب کاهش مادة خشک شد. همبستگی قوی بین عملکرد مادة خشک با شاخصهای تنش مشاهده شد. شاخصهای میانگین هندسی (GMP)، شاخص تحمل به تنش (STI)، میانگین حسابی (MP) و میانگین هارمونیک (HAM) مناسبترین شاخصها برای انتخاب اکوتیپهای متحمل و برتر شناخته شدند. براساس مجموع این شاخصها، اکوتیپهای اراک، خانهمیران بالا و خانهمیران پایین اکوتیپهای برتر برای مطالعات آتی انتخاب شدند. بهطورکلی، این گیاه تحمل بالایی به تنش کمآبی نشان میدهد و گزینة مناسبی برای کشت در شرایط کمآبی و دیم است.