آسیب شناسی رسانه در بازنمایی خانواده و گونه های آن (مطالعة موردی صداوسیمای مرکز ایلام)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان
2 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه کاشان
3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان
doi
10.22059/jwica.2021.324839.1615چکیده
در پژوهش حاضر، آسیب شناسی رسانه در سه مجموعه از سریالهای محلی صداوسیمای مرکز ایلام بررسی و تحلیل شده است. به منظور دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر با اتکا به رویکرد نظریة بازنمایی و برمبنای قرائت نشانهشناختی از گفتارهای تبدیلشده به متن، سعی کرده است دلالتهای معنایی و تصاویر فرهنگیای را که سریالهای قالوقواله، برا و بش و هرکه را خوی بازنمایی میکنند تحلیل کند. تجزیهوتحلیل یافتهها چند نوع مفهوم مرتبط با آسیب اجتماعی خانواده در سیمای مرکز ایلام را نشان میدهد: برساخت تصویر دوگانه از خانواده، مناقشهبرانگیز نمودن تفاوتها و بازتولید کلیشههای نقشی مبتنی بر احترام به ساحت سنت. برمبنای نتایج این پژوهش در خانوادۀ سنتی، پایبندی به آداب و رسوم محلی و مقاومت در برابر مدرنیته بهمنزلة یک ارزش تصویر شده است؛ در این خانواده، زن معمولاً «زنِ پذیرنده» است و تصمیمگیرندۀ اصلی مرد است و آنجا هم که زن در موضوعی مهم تصمیم میگیرد، نتیجۀ نابهنجاری را رقم میزند. آنچه را در این سریالها نمایش داده میشوند میتوان در بطن جامعه هم دید. به عبارتی، میتوان سمتوسوی شبکۀ استانی مرکز ایلام را در سریالهای مورد مطالعه، تمرکز بر پذیرش مردانگی و زنانگی سنتی و سیطرۀ آن بر سایر مردانگیها و زنانگیها دانست که در طول سالهای پخش سریالها (1388ـ1392) این نحوة بازنمایی، صورت مسلط بوده است.