ارائه الگوی آموزش مهارت‌محور در مدارس بر مبنای نیازهای واقعی جامعه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

2 نویسنده مسئول، استادیار گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

3 استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

4 استادیار گروه مدیریت، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

doi
10.22054/jrlat.2024.73746.1657
چکیده

هدف از پژوهش حاضر طراحی الگوی آموزش مهارت‌محور در مدارس بر مبنای نیازهای واقعی جامعه با استفاده از تئوری داده‌بنیاد است. برای پاسخ به این سؤال از روش پژوهش نظریه داده‌بنیاد و با رویکرد کیفی و برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MaxQDA استفاده شد. روش نمونه‌گیری، از نوع هدفمند بود که در مجموع با انجام 10 مصاحبه با اساتید و خبرگان حوزه‌های مدیریت آموزش و آموزش مهارت‌محور به اشباع رسید. نتایج و یافته‌های پژوهش نشان داد که پدیده محوری آموزش مهارت‌محور دارای سه مؤلفه تسهیل‌کننده زندگی فردی و اجتماعی؛ مهارت ارزش‌آفرین و مهارت انسان‌ساز است. شرایط علّی که سبب بروز پدیده الگوی آموزش مهارت‌محور در مدارس بر مبنای نیازهای واقعی جامعه می‌شود، در چهار دسته فشارهای عصر جدید برای تغییر؛ فشار نیازمندی‌های جامعه؛ عملکرد ضعیف نظام آموزشی غیر مهارتی در برابر نظام مهارت‌محور؛ باورهای فرهنگی جامعه قرار گرفتند. شرایط زمینه‌ای دارای 5 مؤلفه اصلی شامل سیاست‌گذاری برای سیستم‌های نوین آموزشی؛ ارتقا منابع انسانی مهارت‌محور؛ تأمین امکانات و زیرساخت‌های مادی؛ بستر مناسب تکمیل‌کنندگان آموزش مهارت‌محور و باورهای فرهنگی جامعه و خانواده‌ها بود. راهبردهای مناسب برای دستیابی به آموزش مهارت‌محور بر مبنای نیازهای واقعی جامعه در شش دسته اصلاح فرآیندهای غلط دولتی و حمایت همه‌جانبه دولت؛ فرهنگ‌سازی همه‌جانبه در جامعه؛ تقویت و غنی‌سازی منابع انسانی مهارت‌محور در جامعه؛ تغییر در رویه‌ها و فرایندهای آموزش‌و پرورش؛ تغییر بنیادی در سیاست‌های آموزش‌و پرورش و جذب حمایت مکمل‌های موثر جای گرفتند. پیامدهای حاصل از اجرای راهبردها در چهار مؤلفه منافع اقتصادی؛ پیامدهای مثبت اجتماعی و فرهنگی؛ پیامدهای مثبت فردی و پیامدهای آموزشی جای گرفتند.