خوانش بزه‌دیده‌شناختی پرونده الحسن در دیوان کیفری بین‌المللی؛ بازتابی از خشونت جنسیتی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22124/jol.2025.29428.2555
چکیده

پژوهش با رویکردی بزه‌دیده‌شناختی به تحلیل تأثیر خشونت‌های جنسیتی در پرونده الحسن پرداخته و ابعاد بزه‌دیدگی جنسیتی و چالش‌های عدالت بین‌المللی را بررسی می‌کند؛ همچنین بر ترکیب شواهد معتبر با رویکردهای حساس به جنسیت، تقویت عدالت کیفری و ارائه حمایت روانی، اجتماعی و اقتصادی به بزه‌دیدگان تأکید دارد. پرونده الحسن فرصتی برای توسعه سیاست‌ها و ابزارهای مقابله با خشونت جنسیتی و بازتوانی قربانیان فراهم کرده است. در این مقاله با استفاده از روش مطالعه نظری و تحلیل داده‌های پرونده و مقالات علمی سعی در پاسخ به پرسش اصلی دارد: "چگونه می‌توان عدالت مؤثر و جامعی برای بزه‌دیدگان خشونت جنسیتی در پرونده‌هایی همچون الحسن تضمین کرد؟" یافته‌ها نشان می‌دهد که ازدواج‌های اجباری و تجاوزهای مکرر در این پرونده، علاوه بر آسیب‌های روانی و جسمی، موجب فروپاشی ساختارهای اجتماعی و فرهنگی تیمبوکتو(شهری در کشور مالی)شده است. از منظر بزه‌دیده‌شناسی، خشونت جنسیتی ابزاری برای سرکوب و تحمیل سلطه بوده و پیامدهایی همچون انزوای اجتماعی، انگ‌زنی و کاهش اعتماد به عدالت به همراه داشته است.