مسئولیت کیفری کاهشیافته ناشی از اختلالات روانی نسبی، مطالعه تطبیقی حقوق کیفری ایران و قانون مجازات آلمان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.
2 دانشیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی و حقوق، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22124/jol.2025.29056.2541چکیده
در این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی، به مقایسه وضعیت نظام حقوق کیفری ایران و قانون مجازات آلمان در خصوص مسئولیت کیفری کاهشیافته ناشی از اختلالات روانی نسبی پرداخته شده است. «مسئولیت کیفری کاهشیافته» قسمی از مسئولیت است که در میانه مسئولیت کیفری کامل و فقدان مسئولیت جزایی قرار میگیرد و از جمله در مواردی که اختلالات روانی به «نقصان» قوه تشخیص و قدرت کنترلِ مرتکب جرم میانجامند، اعمال میشود. در حالیکه قانونگذار آلمانی (در قالب ماده 21 قانون مجازات آلمان)، به موضوع مسئولیت کیفری کاهشیافته ناشی از اختلالات روانی نسبی توجه کامل دارد، قوانین کیفری پس از انقلاب اسلامی در ایران، از جمله ق.م.ا. 1392، در موضوع مسئولیت کیفری کاهشیافته ناشی از اختلالات روانی، در مقایسه با قوانین پیش از انقلاب اسلامی، سیری قهقرایی داشتهاند. پیشبینی مسئولیت کیفری کاهشیافته در مورد مجرمان مبتلا به اختلالات روانی نسبی، در مجازاتهای تعزیری و چارهاندیشی در باب مجازاتهای حدود و قصاص، از جمله استفاده از ظرفیت قاعده درأ، راهکاری است که باید با جدیت دنبال شود.
