ارائه الگوی مفهومی تربیت هنری فناورانه برای پرورش مهارت‏های موردنیاز افراد در قرن 21

نویسندگان

1 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.22061/tej.2024.10045.2931
چکیده

پیشینه و اهداف: انسان‏ها، در قرن 21 با چالش‏های متعددی مواجه هستند که برای غلبه بر آن‏ها باید مهارت‏هایی را کسب کنند. برخی از ابزارها مانند هنر و فناوری، قابلیت‏های منحصر به فردی برای تربیت ایجاد می‏کنند که از آن‌ها می‏توان برای رویارویی با چالش‏های قرن 21 استفاده کرد. هدف از این مقاله، تشریح رویکرد تربیت هنری فناورانه برای پرورش مهارت‏های قرن 21 در دانش‏آموزان است.روش‌ها‌: این مطالعه، یک پژوهش کیفی است که به شیوه فراترکیب انجام شده است. در گام نخست، در بازه زمانی مشخص «از سال 1992 تا 2020»، پایگاه‏های معتبر علمی خارجی (ساینس دایرکت، اسپرینگر، گوگل اسکولار، اریک، تیلور اند فرانسیس، و ...) و پایگاه‏های داخلی بــا اسـتفاده از واژگان و اصطلاحات خاص مانند نظریه انعطاف‏پذیری شناختی، محیط‏های یادگیری الکترونیکی و مجازی، انعطاف‏پذیری شناختی، اصول و معیارهای نظریه انعطاف‏پذیری شناختی و ... جستجو و تمامی مقالات و متون مرتبط، جمع‏آوری شدند. در نهایت، 120 سند یافت شد کـه از این تعـداد، 60 سند، متناسب با سؤالات پژوهش بودند. بعد از مطالعه دقیق متون، با توجه به سؤالات پژوهش، اطلاعات لازم استخراج شد. به‌منظور تحلیل داده‏ها، از روش تحلیل مضمون و جهت سنجش پایایی، از روش توافق بین دو کدگذار استفاده شد.یافته‌ها: براساس یافته‏ها، الگوی مفهومی تربیت هنری فناورانه برای پرورش مهارت‏های مورد نیاز افراد در قرن 21 ارائه شد. الگو، دارای 5 بخش اصلی (چالش‏های قرن 21، مهارت‏های مورد نیاز افراد برای رویارویی با چالش‏های قرن 21، ابزارهای موردنیاز برای پرورش مهارت‏های قرن21، روش‏های پرورش مهارت‏های قرن21، و فعالیت‏های مبتنی بر هنر و فناوری برای پرورش مهارت‏های قرن 21) است که هرکدام از این بخش‏های اصلی، بخش‏های فرعی دیگری نیز دارند. براساس این الگو، چالش‏های قرن 21 عبارتند: از چالش فناوری، چالش ماهیت کار، چالش اقتصادی و چالش اجتماعی؛ مهارت‏های مورد نیاز افراد برای رویارویی با چالش‏های قرن 21 عبارتند از: مهارت‏های عمومی و مهارت‏های تخصصی؛ ابزارهای مورد نیاز برای پرورش مهارت‏های قرن21 عبارتند: از ابزارهای تربیت هنری و ابزارهای تربیت فناورانه؛ روش‏های پرورش مهارت‏های قرن21 عبارتند از: تربیت هنری، تربیت فناورانه و تربیت هنری فناورانه؛ و فعالیت‏های مبتنی بر هنر و فناوری برای پرورش مهارت‏های قرن 21 نیز شامل: فعالیت‏های هنری، فعالیت‏های فناوری و فعالیت‏های تلفیقی هنری و فناوری (هنری فناورانه) است. به‌منظور تسهیل اجرای الگوی تربیت هنری فناورانه، دو روش تلفیق هنر و فناوری در برنامه درسی رسمی و غیررسمی مدارس؛ و تلفیق چهار بخشی هنر و فناوری در برنامه درسی مدارس، پیشنهاد شد.نتیجه‌گیری: با بهره ‏گیری از مزایای هنر و فناوری، می‏توان افرادی را تربیت کرد که قادرند بر چالش‏های قرن 21 غلبه کنند. تربیت هنری و تربیت فناورانه، به تنهایی این قابلیت را دارند که مهارت‏های قرن21 را پرورش دهند؛ ولی با تلفیق این دو و اجرای تربیت هنری فناورانه می‏توان به نتایج مطلوب‏‎تری دست یافت. آموزش و پروش، با تلفیق فناوری و هنر در برنامه درسی رسمی و غیررسمی مدارس، می‏تواند به یادگیرندگان کمک کند. به‌منظور غلبه بر بر چالش‏های قرن21، تفکر خلاق، حل مسأله، تفکر انتقادی، مهارت‏های فردی و بین فردی خود را بهبود بخشند. الگوی مفهومی تربیت هنری فناورانه با تلفیق هنر و فناوری در برنامه درسی رسمی و غیررسمی مدارس می‏تواند به یادگیرندگان کمک کند تا مهارت‏های تفکر برتر خود را بهبود بخشند و با مجهز شدن به مهارت‏های مورد نیاز در قرن 21، بر چالش‏های این قرن، غلبه نمایند.