تحلیل دیدگاه "نجات زمین توسط زنان" در رمان هرس با رویکرد بوم‌فمینیستی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب

doi
10.22059/jwica.2021.320815.1560
چکیده

بوم‌فمنیسم که از تلفیق اندیشه‌های فمنیستی و اکولوژیکی (زیست‌محیطی) حاصل شده است، هژمونی فرهنگ مردسالارانه را عاملی در فرودستی اقشار ضعیف‌ نگه داشته شده، از جمله زنان از یک سو و جنگ و تخریب خودخواهانۀ زیست‌بوم از سوی دیگر می‌داند و معتقد است آگاهی، خودباوری و توانمندسازی زنان و بازگشت آنان به اصالت طبیعی و عاملیت جنسیتی، سببی برای نجات توأمان زن و طبیعت است. در رمان هرس، زنان آسیب‌دیده از خشونت مردانۀ جنگ، در دورۀ بی‌مردیِ پس از جنگ، با تشکیل زنستان (کلونی زنانۀ) خرد در جزیره‌ای دورافتاده و ویران، به آبادانی خود و طبیعت رنجور از جنگ همت می‌گمارند؛ مسئلۀ اصلی این تحقیق، که به روش توصیفی و تحلیل محتوای قیاسی انجام یافت، تبیین و تفسیر پیوندهای اندیشگانی موجود در رمان هرس با مؤلفه‌های فلسفۀ بوم‌فمنیستی بوده است؛ دستاوردهای تحقیق گویای هم‌زمانی بیداری هویتی و خودباوری و متعاقباً توانمندسازی و عاملیت در زنان این داستان از یک‌سو، با نجات زمین و احیای طبیعت در سویۀ دیگر است؛ آن‌چنان که نظرگاه بوم‌فمنیستی به آن باور دارد و زنان را به چنین رویکردی به رشد استعلایی خود و محافظت از محیط زیست فرامی‌خواند.