الگوی مطلوب سیاست کیفری داخلی در برابر اکوساید (مطالعه تطبیقی نظام‌های حقوقی ایران، فرانسه و بلژیک)

نویسندگان

1 دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی از دانشگاه پاریس نانتر، فرانسه.

2 افشین عبداللهی، دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22124/jol.2025.28950.2535
چکیده

جنایت اکوساید یا آسیب‌رسانی و نابودی شدید زیست‌محیطی به معنای یک اقدام عمدی فراتر از آتش‌سوزی‌ها و آلودگی‌های عادی در دو دهه اخیر (سال ۲۰۰۰ م. به بعد) و با توجه تلاش‌های جامعه بین‌المللی و خطرات وسیع آن، وارد زرادخانه کیفری کشورهای با حقوق مترقی از جمله بلژیک و فرانسه شده است، اما موضع نظام کیفری ایران در این خصوص مبهم به نظر می‌رسد. جهت جلوگیری از بی‌کیفرمانی و اعمال مجازات متناسب و به منظور بازدارندگی موثر، اعمال یک سیاست کیفری مطلوب ضروری به نظر می‌رسد. در این راستا، پژوهش پیش‌رو، با روش تفسیری و تحلیلی، قوانین موجود در کشورهای مورد مطالعه را بررسی نموده است که مشخص شد هر دو نظام حقوقی بلژیک و فرانسه ضمن جرم‌انگاری مصادیق مختلف اکوساید، آن را از مصادیق غیرعمدی آلودگی‌ها و جرایم زیست‌محیطی تفکیک نموده‌اند؛ البته در خصوص درجه جرم و میزان مجازات با یکدیگر تفاوت دارند. همچنین این تحقیق خلاءهای نظام حقوقی ایران را در این خصوص نشان داده و در پایان ضمن پیشنهاد تصویب قانون جامع یا اصلاح قوانین موجود جهت جرم‌انگاری، الگوی مطلوب کشورهای مورد مطالعه از جمله سنگین بودن جرم ارتکابی را نیز مورد تاکید قرار داده است.