تنوع مورفولوژیک برخی جمعیتهای سنبل بیابانی پارهبرگ(Eremostachys laciniata Bunge
نویسندگان
1 دانشیار، گروه کشت و توسعه، پژوهشکدۀ گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج
2 استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکدۀ داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز
3 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
4 دانشجوی سابق دکتری ، گروه باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
5 استاد، گروه باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
6 استادیار، گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد
doi
10.22059/ijhs.2015.55869چکیده
جنس Eremostachys )تیرۀ نعناع( 60 گونه دارد که 15 گونه از آن در ایران رویش دارد. ریشۀ سنبل بیابانی پارهبرگ (E. laciniata) برای درمان بیماریهای روماتیسمی و دردهای مفصلی استفاده میشود. بهمنظور ارزیابی تنوع مورفولوژیک این گیاه، این آزمایش در شمال غرب کشور و در سال 1391ـ 1392 انجام شد. نمونهبرداری از 15 منطقۀ شمال غرب کشور انجام شد. حدود 30 صفت ازجمله ارتفاع گیاه، طول گلآذین، طول ریشه، وزن تر و خشک ریشه اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که همبستگی مثبت و معنادار بین عملکرد ریشه با صفات طول ریشۀ ذخیرهای اصلی (62/0=r)، طول ریشۀ اصلی (53/0=r) و تعداد ریشۀ ذخیرهای (57/0=r) در سطح 5 درصد و محیط ریشۀ ذخیرهای اصلی (85/0=r) در سطح 1 درصد وجود داشت. نتایج نشان داد که جمعیتها در 27 صفت از 30 صفت مطالعهشده با هم اختلاف معنادار داشتند. نتایج تجزیه به عاملها نشان داد که 4 عامل اصلی و مستقل درمجموع 5/75 درصد از واریانس کل را توجیه کردند. تجزیۀ خوشهای با روش Ward جمعیتها را از یکدیگر تفکیک و آنها را در 4 گروه قرار داد. سه جمعیت مرند، تیل و حیدرآباد در بیشتر صفات مقادیر بالایی دارند و میتوانند در برنامههای اصلاحی و تولیدی استفاده شوند.
