شناسایی و اولویت‏بندی مؤلفه‏ها و شاخص‏های نابرابری آموزشی در مدارس دوره ابتدایی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دکتری رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22054/jrlat.2023.71290.1630
چکیده

چکیدهاین تحقیق با هدف شناسایی و اولویت‏‌بندی شاخص‏‌های نابرابری آموزشی در مدارس ابتدایی شهر تهران انجام‌‏شده و از نوع پژوهش‏‌های ترکیبی از نوع اکتشافی است. جامعه آماری موردبررسی کلیه مدارس ابتدایی دولتی شهر تهران بوده است. نمونۀ آماری در بخش کیفی شامل 14 نفر از خبرگان و صاحب‏نظران حوزه آموزش عمومی که به شیوه نمونه‌‏گیری گلوله برفی انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌‏آوری اطلاعات شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته، چک‏‌لیست محقق ساخته است. نتایج نشان داد که نابرابری آموزشی در سطح مدارس ابتدایی شهر تهران شامل 7 مضمون فراگیر، 28 مضمون سازمان دهنده است که عبارت‏‌اند از: مؤلفه درونداد شامل 4 شاخص، مؤلفه فرایند مدرسه شامل 6 شاخص، مؤلفه زمینه خانوادگی شامل 6 شاخص، مؤلفه برونداد شامل 8 شاخص، زمینه فردی نابرابری شامل 4 شاخص، تأثیرات اجتماعی ‏و سیاسی نابرابری‏‌ها‏ در آموزش‌‏وپرورش شامل 4 شاخص، شاخص‏‌های جغرافیایی. همچنین ازنظر میزان تأثیرگذاری مؤلفه‌‏ها و شاخص‌‏ها بر افزایش نابرابری اولویت یکم شرایط اقتصادی خانواده‌‏ها، اولویت دوم امکانات و فضای آموزشی، اولویت سوم وضعیت اجتماعی خانواده‏‌ها، اولویت چهارم شاخص‎‌‏‌های جغرافیایی، اولویت پنجم میزان دسترسی و میزان بهره‌‏مندی از آموزش و اولویت‏‌های بعدی به ترتیب منابع انسانی (معلمان خوب)، سرمایه فرهنگی خانواده، آرزوی تحصیلی دانش‏‌آموزان، جمعیت کم خانواده، مدیریت مدرسه، انتظارات و آرزوهای والدین، وضعیت تحصیلی والدین، پیشرفت تحصیلی، وضعیت قبولی دانش‏‌آموزان در مدارس نمونه، مقام‌‏های ورزشی، فرهنگی و علمی، رسیدگی متولیان آموزشی، آموزش تبارگرایی، میزان توجه معلم به دانش‌‏آموزان، توجه به کیفیت آموزشی هستند.