مقایسۀ تحلیلی آرای هستیشناختی ابنعربی و عزیز نسفی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22108/coth.2023.133353.1705چکیده
وحدت وجود، چینش مراتب هستی و انسان کامل از عمدهترین مباحث مطرح در عرفان بودهاند که همواره متفکران و صاحبان اندیشه در سنت عرفان اسلامی به آن توجه داشتهاند. این نوشتار در پی آن است با بهرهگیری از روش تحلیلیتوصیفی، هستیشناسی ابنعربی و عزیز نسفی، دو عارف سنتهای عرفانی اول و دوم را از دو جهت آفرینش هستی و مراتب آن ترسیم کند و طرحی منسجم از مقایسۀ مبانی فکری و ساختار اندیشۀ ایشان، میزان تأثیر پذیری نسفی از ابنعربی و نیز نظریات نوآورانۀ نسفی ارائه دهد. تبیین و تحلیل دیدگاههای عزیز نسفی دربارۀ هستی آشکار میسازد که هرچند او با مبانی سنت اول آشنا بوده و از ابنعربی نیز تأثیر پذیرفته است، در موضوعات هستیشناختی باید او را از عرفای سنت دوم به شمار آورد. آرای هستیشناختی عزیز نسفی بر مبنای دیدگاههای ابنعربی و پیروان او پایهریزی شدهاند؛ اما چنانکه نسفی در دیگر مباحث عرفانی نظریات مبتکرانهای ارائه کرده، در مباحث هستیشناختی نیز آرای تازهای به دست داده است.
