ارزیابی بیان ژن‌های انتقال‌دهنده نیتروژن در ریشه گندم و برخی صفات مرتبط در شرایط تنش خشکی و کاربرد کود ازته

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه منابع طبیعی و علوم کشاورزی گرگان، گرگان، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی دانشگاه منابع طبیعی و علوم کشاورزی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22084/ab.2020.19514.1412
چکیده

بیان ژن‌های حامل نیترات و آمونیوم در ریشه گندم در پاسخ به تنش خشکی به‌طور عمده ناشناخته است. یک آزمایش گلخانه‌ای برای بررسی بیان ژن حامل نیترات (TaNRT1.1) و ژن حامل آمونیوم (TaAMT2.1) در ریشه گندم در پاسخ به خشکی خاک تحت شرایط نیتروژن محدود (اضافه نکردن نیتروژن) و نیتروژن کافی (3/0 گرم نیتروژن) انجام شد. ژنوتیپ‎های گنبد، مروارید و فلات با اعمال تنش آبی در مرحله رویشی گندم مورد آزمون قرار گرفتند. بیان ژن‌ها با روش واکنش زنجیره‎ای در زمان واقعی یا Real Time -PCR تعیین شد. نتایج نشان داد با کاربرد کود ازته مقدار وزن خشک اندام هوایی، ریشه و میزان نیتروژن اندام هوایی نسبت به شرایط عدم کاربرد کود ازته افزایش معنی‌داری یافت و در شرایط آبیاری کامل نیز نسبت به تیمار خشکی شرایط مشابهی برای این صفات مشاهده شد. با توجه به واکنش متفاوت ارقام در رابطه با بیان ژن‌های موردمطالعه، ارقام از لحاظ بیان ژن‌ها عکس‌العمل متفاوتی داشتند. به‌طورکلی بیان هر دو ژن در شرایط عدم کاربرد نیتروژن در راستای تأمین نیتروژن موردنیاز گیاه افزایش یافت و در ارقام مروارید و فلات میزان بیان این ژن‌ها در شرایط تنش خشکی افزایش و عدم کاربرد نیتروژن بالاتر بود. به‌طورکلی رقم مروارید برای تمامی صفات شرایط بهینه‌تری تحت تیمار خشکی و تیمار کمبود نیتروژن داشت.