فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ریشه­های فلسفۀ حقوق کیفری فضیلت­گرا را باید در فلسفۀ اخلاق فضیلت پیگیری نمود. نظریه­پردازان این نحلۀ فکری بر این باورند که مفهوم توصیفی جرم بر اساس مفاهیم سه­گانۀ اخلاق فضیلت(رذیلت، ناخودداری و خودداری) شکل می­گیرد؛ یعنی این مفاهیم اخلاقی بر «اساس»و«درجۀ» مسئولیّت کیفری تأثیرگذار هستند. پرسش این است که بر اساس مفاهیم فضیلت­محور، حوزۀ «مسئولیّت کیفری» چگونه تبیین می­شود؟ برخی از فضیلت­گرایان معتقدند که «منش» شرط لازم مسئولیت کیفری است؛ در مقابل، بعضی دیگر از فیلسوفان حقوق کیفری در زمینۀ مسئولیت کیفری بر عنصر «رفتار» تأکید می­کنند. این نوشتار با روش تحلیلی-انتقادی، نخست تأثیر مفاهیم سه­گانۀ اخلاق فضیلت بر مفهوم جرم را بررسی کرده و سپس دلایلی علیه این موضع عرضه نموده است. همچنین این تحقیق استدلال می­کند که ابعاد خطای اخلاقی سه­گانه(رذیلت، ناخودداری و خودداری)  به‌عنوان یک «شرط لازم» در مفهوم «توصیفی» جرم تأثیری ندارند و حوزۀ جرم­انگاری و اساس مسئولیت کیفری را نمی­توان صرفاً بر اساس مفاهیم منشی طراحی نمود.