بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش سامانه شاد در میان معلمان ابتدایی شهر تبریز

نویسندگان

1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22061/tej.2024.10408.3008
چکیده

پیشینه و اهداف: توسعه و استقرار فناوری­های آموزشی در محیط­های آموزشی برای برخورداری از مزایای آن کافی نیست؛ بلکه باید به وسیله کاربران پذیرفته شود. پذیرش فناوری، به علاقه مشهود در بین یک گروه برای استفاده از فنآوری اطلاعات و ارتباطات به‌منظور انجام وظایفی که این فناوری­ها برای پشتیبانی از آن‌ها طراحی شده‌اند، اشاره دارد. پذیرش فناوری توسط افرادی که از آن استفاده می­کنند یکی از عوامل تأثیرگذار بر موفقیت آن، نتایج و آثار مثبت آن برای سازمان­ها است. اگر کاربران بالقوه فناوری در برابر استفاده از آن مقاومت کنند، اهداف مورد نظر نمی­تواند حاصل شود. یکی از فناوری­های نوپدید که با توجه به شرایط کرونایی در آموزش و پرورش ایران به‌وجود آمده است، سامانه شاد است که در راستای آموزش الکترونیکی برای آموزش ابتدایی ایجاد شده است. از آن‌جاکه معلمان نقش کلیدی در استفاده مؤثر از سامانه شاد در آموزش‌وپرورش دارند و ادراکات و نگرش­های آنان نسبت به فناوری بر استفاده مؤثر از آن‌ها در فرآیند تدریس و یادگیری تأثیر می­گذارد، ضرورت دارد که پذیرش سامانه شاد در میان معلمان دوره ابتدایی به‌طور دقیق مورد ارزیابی قرار گیرد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش سامانه شاد در میان معلمان دوره ابتدایی شهر تبریز انجام شد.روش‌ها:‌ روش تحقیق به لحاظ هدف،کاربردی و از نظر گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه­ آماری پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی نواحی پنجگانه­ شهر تبریز در سال تحصیلی 1400-1401 بودند که براساس جدول کرجسی مورگان و با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی طبقه‌ای تعداد 343 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شد. جهت گردآوری داده از پرسش‌نامه پذیرش فناوری گاردنر و آموروسو استفاده شد. برای بررسی پایایی تشخیصی از بارهای عاملی گویه­های پرسش‌نامه، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراج شده، استفاده شده است. نتایج بارهای عاملی نشان می‌دهد تمام گویه‌های پرسش‌نامه در حد قابل قبول و خوب تعریف شده هستند و بین 66/0 و 95/0 در نوسان بودند. آلفای کرونباخ همه سازه­ها بیشتر از 70/0 است که نشانگر پایایی بسیار بالای ابزار اندازه­گیری و خرده مؤلفه­ها است. برای بررسی پایایی ترکیبی هریک از سازه­ها از ضریب دیلون- گلداشتاین (ρc ) استفاده شد. مقادیر قابل پذیرش ρc باید 7/0 یا بیشتر باشند. مقادیر به‌دست آمده نشان از تأیید پایایی ترکیبی دارند. برای بررسی روایی همگرا از میانگین واریانس استخراج شده (AVE) استفاده شد که مقادیر AVE بزرگتر از 5/0بودند. این امر به معنای آن است که سازه مورد نظر حدود 50 درصد و یا بیشتر واریانس نشان‌گرهای خود را تبیین می­کند. در بررسی روایی واگرای سازه‌ها، جذر AVE یک سازه باید بیشتر از همبستگی آن سازه با سازه­های دیگر باشد. نتایج به‌دست ‌آمده نشان می‌دهد که شاخص‌ها برای سازه‌ها معتبر هستند. تمام سازه‌ها روایی همگرای مناسبی را با مقادیر AVE بالای5/0 نشان دادند. همه سازه‌ها روایی رضایت بخشی را با مقادیر CR و CA بالاتر از 7/0 نشان دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها از«الگو‌یابی معادلات ساختاری» استفاده شد.یافته‌ها: نتایج، نشان داد که متغیرهای سودمندی درک شده، نگرش به استفاده، و استفاده داوطلبانه برخلاف متغیرهای سهولت استفاده درک شده و پیچیدگی درک شده با تمایل رفتاری برای استفاده از سامانه شاد (پذیرش سامانه شاد) رابطه معنی­داری دارد و 69 درصد واریانس مربوط به تمایل رفتاری برای استفاده از سامانه شاد از طریق این متغیرها تبیین می­شود.نتیجه‌گیری: برای افزایش میزان پذیرش سامانه شاد در بین معلمان ابتدایی توصیه می­شود، چگونگی استفاده درست و مناسب از سامانه شاد توسط متخصصان تکنولوژی آموزشی برای معلمان آموزش داده شود تا برای استفاده و پذیرش این سامانه متقاعد شوند. رابط کاربری استفاده از سامانه به‌گونه­ای تهیه شود که حتی معلمان با کمترین آگاهی از فناوری نیز بتوانند به‌راحتی از این سامانه استفاده کنند. پشتیبانی 24 ساعته توسط کارشناسان مجرب در حیطه استفاده از سامانه شاد برای معلمان فراهم شود تا در صورت مواجهه با مشکل، معلمان بتوانند از راهنمایی آن‌ها استفاده کنند.