ترسیم گسترهی «تفسیر به عدالت» در حقوق جزا در پرتو منطق حقوق کیفری
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
4 دانشیار، گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22124/jol.2024.24689.2388چکیده
عدالت و نیل به آن از مهمترین خواستههای بشریت است و امید به تحقق آن نزد مرجع قضائی بیش از هرجای دیگری است. شهروندان بهدرستی میخواهند تا قانون، عادلانه و برای همه افراد اجرا شود، اما روشن است که در بسیاری از موارد، اجرای عادلانه قانون، در گرو تفسیر عادلانه است. پرسش اصلی مقالهی حاضر آن است که آیا در حقوق کیفری نیز میتوان سخن از تفسیر به عدالت داشت و منطق حقوق کیفری، مجوز انجام چنین تفسیری را میدهد؟ فرضیه مقاله آن است که در حقوق کیفری و در پرتو منطق حقوقی آن، میتوان تفسیر به عدالت (عدالتگرایانه) از قوانین مربوطه داشت، اما تفسیرگر در این مسیر باید از ظرفیتهای عادلانهای نظیر اصول تفسیر قوانین کیفری که در قانون اساسی، قوانین عادی یا حتی دکترین، نسبت به آنها تصریح شده، استفاده کند و برایناساس نمیتواند از تعبیر «تفسیر به عدالت» به طور مستقل و برای انجام تفسیری سلیقهای بهره برد.