واکاوی نقش و جایگاه زنان کرد در جامعه ایلی کرمانشاهان در دوره قاجار با تکیه بر مدارک و شواهدتاریخی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد باستانشناسی، گرایش دورة اسلامی، دانشگاه هنر اصفهان
2 دانشیار گروه باستانشناسی، دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری، باستانشناسی دورة اسلامی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jwica.2020.291715.1366چکیده
هدف این پژوهش مطالعه و شناخت جایگاه زنان کرد در جامعة ایلی کرمانشاهان دورة قاجار و میزان تأثیرگذاری آنان در ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی براساس گزارشهای سیاحان، اسناد و نقش سنگ قبرهای، منطقه است. سیاحان اطلاعات نادری دربارة زندگی ایلی و عشایری و جنبههای دیگر زندگی اجتماعی زنان ارائه میدهند. آنان زنان را بنمایه و ستون فقرات ایل و محور هرگونه تلاش و کوشش دانستهاند و معتقدند زن نقش شاخص و مهمی در پایداری و استحکام نظام خانوادگی و ایلی داشته است. نکتة جالب توجه آنکه سنگ قبرهایی از زنان در این منطقه به یادگار مانده که متعلق به دورة قاجار است. نقش سنگ مزارهای جامعة ایلی کرمانشاهان بازتاب جایگاه اجتماعی و فردیِ متوفی در زمان خود بوده است. لذا، این پژوهش با چنین رویکردی به روش توصیفیـ تحلیلی و بر پایة منابع کتابخانهای و میدانی به بررسی موضوع میپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد زنان کرد در جامعة ایلی کرمانشاهان دورة قاجار نقشی انکارناپذیر در ساختارهای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ایفا کردهاند. بنابراین، شاهد حضور زنان کرد عشایر کرمانشاهان در نقش و جایگاه ارباب و رئیس جامعة ایل، مالکیت زنان بر زمین، تولید صنایع دستی و نقش مهم آنها در عمل «وقف» هستیم.
