گونه‏شناسی مفهوم ادراک عدالت جنسیتی با تأکید بر عامل قومیت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال

2 استادیار جامعه‏‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال

3 دانشیار جامعه‏‌شناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز

doi
10.22059/jwica.2020.291452.1364
چکیده

برداشت از چگونگی توزیع فرصت‌ها و منابع در شکل‌گیری نابرابری‏ها مؤثر است. ادراک عدالت جنسیتی متأثر از فضای گفتمانی و ساختارهای ذهنیتی است. به‏ همین دلیل، این پژوهش با هدف مطالعة ادراک عدالت جنسیتی در بستر قومیت به‌مثابة زمینة فرهنگی‌ـ اجتماعی پدیده‏های اجتماعی با روش کیفی از نوع نظریة زمینه‏ای انجام شده است. روش نمونه‏گیری این پژوهش، هدفمند از نوع حداکثر اختلاف است که مصاحبة عمیق با تعداد 19 نفر از اقوام ترک، کرد و گیلک در 9 شهرستان تا اشباع نظری ادامه یافت. نوع برداشت‏ از عدالت جنسیتی، مقوله‏های عدالت جنسیتی و عوامل تعیین‏کنندة ادراک عدالت‏ جنسیتی با روش گرندد‏‏‏تئوری با استفاده از نرم‏افزار مکس‏کیو‏دآ کشف شد. نتیجة یافته‏های پژوهش نشان داد اقوام ترک، کرد و گیلک دو نوع برداشت از عدالت جنسیتی دارند: 1. ادراک عدالت جنسیتی سنتی و 2. ادراک عدالت جنسیتی مدرن. آن‌ها همچنین ادراک عدالت جنسیتی را با چهار مقولة عمده بازتعریف کردند که عبارت‌اند از: 1. عدالت مناسکی، 2. عدالت در توانمندی، 3. عدالت مبادله‏ای و 4. عدالت در آزادی عمل. عواملی که در پدیدآیی عدالت جنسیتی از روایات کشف شد عبارت‌اند‏ از: سرمایة عاطفی، سرمایة نمادین، سرمایة فرهنگی، سرمایة اقتصادی، سرمایة اجتماعی و تفکر قالبی.