رویکرد نظام های دادرسی کیفری ایران،فرانسه و امریکا به اصل ترافعی در مرحله تحت نظر

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، گروه حقوق،,واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی،مشهد، ایران.

3 دانشیار، گروه حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

4 استاد، گروه حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22124/jol.2023.20984.2224
چکیده

یکی‌ از اصول راهبردی ‌ که‌ در فرانسه‌ و آمریکا تصریح و در قانون  ایران تصریح نشده، اصل‌ ترافعی است‌. اصل‌ ترافعی به‌ این معنا‌ است‌ که‌ در‌ فرآیند کیفری‌، ادله و تحقیقات باید به اطلاع متهم رسیده و آزادانه مورد بحث قرار گیرند. در مرحله‌ تحت‌ نظر‌، امکان‌ به‌ خطر افتادن‌ حقوق‌ مظنون‌ بیشتر است.‌ با نهادینه‌ شدن‌ این‌ مرحله‌، جلوه‌های‌ اصل ترافعی، شامل‌ حق‌ بر آگاهی‌ و اطلاع از موضوع اتهام و حقوق دفاعی، داشتن مترجم، حق سکوت، استفاده از معاضدت وکیل‌‌ و حق‌ بر شنیده‌ شدن‌ مورد توجه‌ قرار گرفته‌ و با توجه‌ به‌ تفاوت‌ نظام‌های‌ رومی ژرمنی و کامن‌ لا از منظر هر دو نظام‌ تحلیل شده است‌. چالش‌های‌ مهمی‌ جهت‌ تحقق‌ کامل‌ اصل‌ ترافعی در ایران‌ وجود دارد. هرچند در تحولات قانون 1392 شاهد حرکت به سمت رعایت نسبی اصل ترافعی و پذیرش جلوه هایی از آن هستیم، ولی کماکان با وضعیت مطلوب فاصله دارد.