واکنش نهادهای عدالت کیفری در قبال خشونت جنسی علیه همسر
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22124/jol.2023.22709.2310چکیده
یکی از رایجترین اقسام خشونت خانگی، خشونت جنسی ارتکابی از سوی شوهر است؛ با این حال، قوانین ایران در قبال این موضوع ساکت اند. این پژوهش برای پاسخ به این پرسش که «دادسراها و دادگاهها در قبال ادعای بزهدیدگی جنسی زنان در بستر ازدواج چه واکنشی نشان میدهند؟» انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبه های عمیق با بزهدیدگان، وکلا و قضات، تحلیل محتوای پروندهها و مشاهده های غیرمشارکتی گردآوری شدهاست. یافته ها نشان دادند که در کنار رویة غالب دادسرا مبنی بر اجتناب از به رسمیت شناختن خشونت جنسی زناشویی، برخی مقامات دادسرا از عمومات قانون مجازات برای تعقیب آن بهره می جویند. در دادگاهها، رویة سختگیرانه تری وجود دارد و بیشتر پرونده ها بدون حکم محکومیت مختومه می شوند که اصلی ترین علت آن، برداشت های سنتی از مفهوم تمکین است. نهایت آنکه، علیرغم اقدامات حمایت گرانة معدودی قضات، مادامی که بزهدیدگان از پشتیبانی صریح قانون محروم باشند، حمایت های قضایی پراکنده در توقف خشونت علیه آنها کافی و مؤثر نخواهد بود.