جایگاه سازمان بورس و اوراق بهادار در پیشگیری از جرایم بورس و فرابورسی در راستای برنامه ریزی منطقه ای و توسعه پایدار
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران
3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، واحد ایت اله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران.
doi
10.22034/jgeoq.2023.231189.2494چکیده
جرایم بورسی دارای خصوصیات مشترک با جرایم اقتصادی بوده و از سوی دیگر علل ارتکاب آنها و انگیزه-هایی که منجر به وقوع این جرایم میشود، تابع نظام جرایم اقتصادی از یک سو و جرایم مختص داد و ستد و کسب و کار در بورس از سوی دیگر میشود. سازمان بورس اوراق بهادار برای پیشگیری از ارتکاب جرایم بورسی مانند معاملات متکی به اطلاعات نهانی، دستکاری در قیمتها و دیگر جرایم مرتبط، لازم است که ابزارها و امکانات ارتکاب این جرایم را از بزهکاران بالقوه بگیرد (اقدامات توانکاه). از سوی دیگر هزینههای ارتکاب جرایم بورسی را به گونهای افزایش دهد که مطابق با تئوری هزینه – فایده، ارتکاب جرم برای هر بزهکاری حسابگری، پرهزینه به نظر آید. آموزش بزهدیدگان و تقویت آماج جرم (اقدامات توان افزا) از دیگر اقدامات در این حوزه محسوب میشود. پیشگیری وضعی یا غیر کیفری در قالب تدوین مقررات و تاسیس نهادهای پیشگیری کننده، از مهمترین تکالیف سازمان بورس در جلوگیری از جرایم بورسی است. پیشگیری کیفری در قالب واکنش عدالت کیفری به جرم انجام شده، برای ایجاد حس بازدارندگی در مرتکبین از وظایف سازمان بورس است که در قالب گزارش دهی، شکایت و اعلام جرم و پیشبرد روند دادرسی صورت میپذیرد. در این مقاله تلاش شده است به مهمترین تکالیف سازمان بورس در پیشگیری از جرایم بورسی پرداخته شود که به نظر میرسد این تکالیف به جهت گسترش فعالیت بورس و درگیربودن تودههای مردم در این زمینه، لزوما باید گسترش یابد و البته به شکلی فنی و تخصصی با بهرهگیری از ابزارهای نوین و دادههای