فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جایگاه زنان در دوره‏های تاریخی و مشارکت آنان در امور سیاسی و اداری حکومت‏ها به‏منزلة یکی از شاخصه‏های عمدة توسعة جوامع تلقی می‏شود. مشارکت زنان در جوامع معیار مناسبی برای سنجش میزان رشد فکری مردم آن جامعه به شمار می‏آید و به نوعی بیانگر برابری و تساوی حقوق زن و مرد و یکی از شاخصه‏های پیشرفت و توسعة جوامع متمدن در اعصار گذشته و امروزی محسوب می‏شود. این نوشتار به بررسی جایگاه زنان در تمدن ایرانی و بین‏النهرین با انتخاب دوره‏های تاریخی (هخامنشی و آشوری) پرداخته است. از جمله مهم‏ترین شواهد باستان‏شناسی به‌جامانده، نقش‌برجسته‏ها و آثار مهرهای دوره‌های تاریخی یادشده‌اند که به جایگاه و نقش زنان در عرصه‏های حقوقی و سیاسی پرداخته‏اند. هدف این مقاله بررسی جایگاه زنان عصر هخامنشی و مقایسة آن با تمدن آشوریان و ارائة تصویری شفاف و روشن از عملکرد آن‏ها بر پایة مستندات موجود باستان‏شناختی است. این پژوهش از نوع تحقیق تاریخی است که به‏ صورت توصیفی‌ـ تحلیلی و تطبیق شواهد باستان‏شناسی، اعم از مهرها و سنگ‏نگاره‏ها، تلاش می‌کند جایگاه زن در تمدن‏های ایران و بین‏النهرین را با انتخاب دوره‏های تاریخی شاخص و با استناد به مدارک مستدل باستان‏شناسی تحلیل کند. درنهایت، چنین نتیجه می‏گیرد که به‌رغم تأثیرپذیری تکنیکی نقش‌برجسته‏های مرتبط با موضوع زنان هخامنشیان از آشوریان، احترام به زن و گستردگی مشارکت آنان در فعالیت‏های سیاسی و اقتصادی، استقلال و آزادی‏های فردی در زندگی خصوصی زنان هخامنشی نسبت به دورة آشوریان بیشتر است.