ارزیابی آماری محصولات بارش ماهواره‌ای به‌صورت ایستگاهی در دو مقیاس زمانی روزانه و ماهانه

نویسندگان

1 استادیار گروه نقشه‌برداری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود

4 استادیار گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود.

doi
10.22092/ijwmse.2022.355269.1908
چکیده

تخمین بارش در محاسبات بیلان انرژی، مطالعات هیدرولوژیکی، هواشناسی و اهداف کشاورزی، صنعتی، خانگی و آشامیدنی از اهمیت والایی برخوردار است. با توجه به اهمیت داده‌های بارش در علوم مختلف و فقدان شبکه باران‌سنجی گسترده و مناسب به‌­ویژه در حوزه‌های آبخیز کوهستانی، لازم است داده‌های بارش به‌­نحوی برآورد و دقت آن‌ها ارزیابی شود. هدف از این تحقیق، ارزیابی داده‌های بارش سه محصول ماهواره‌ای IMERG از نوع Near Real Time، 3B42RT-7 از نوع Real Time و PERSIANN-CDR از نوع Final Run در بازه زمانی 2000.06.01 تا 2018.09.31 در 41 ایستگاه باران‌سنجی و سه ایستگاه سینوپتیک در داخل و اطراف حوزه آبخیز نیشابور در مقیاس زمانی روزانه و ماهانه است. بررسی شاخص‌های آماری مختلف نشان داد که هیچ‌یک از سه محصول ماهواره‌ای نماینده مناسبی برای داده‌های زمینی در وسعت منطقه‌ای در مقیاس روزانه نیستند. لذا، استفاده از این محصولات در مقیاس روزانه در این حوضه در مدل‌های هیدرولوژیکی توصیه نمی‌شود. از سوی دیگر، مقیاس ماهانه به­‌واسطه تعدیل خطای برآورد بارش‌های روزانه، هر سه محصول بارش ماهواره‌ای عملکرد به­‌مراتب بهتری را نشان دادند. به‌طوری‌که میانگین همبستگی و ضریب نش‌ساتکلیف PERSIANN-CDR با داده‌های بارش ماهانه در سطح حوضه به­‌ترتیب در حدود 90 درصد و 0.75 و ارزیابی این محصول به­‌مراتب بهتر از دو محصول 3B42RT-7 و IMERG است. بر­ این ­اساس، استفاده از محصولات بارش ماهواره‌ای مقیاس ماهانه از نوع Final Run در مطالعات بیلان آب به‌­ویژه در حوضه‌های فاقد آمار، می‌توانند مورد ­توجه قرار گیرند.