شناسایی میکرو RNA‌های محافظت‌شده و ژن‌های هدف آن‌ها در یولاف (.Avena sativa L) تحت تنش خشکی و شوری

نویسندگان

1 محقق، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار، گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کنگاور، کنگاور، ایران

3 دانشیار، گروه ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران

4 محقق، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22084/ab.2021.18189.1397
چکیده

یولاف زراعی (.Avena sativa L) یکی از محصولات زراعی مهم در جهان است. تاکنون هیچ ژنوم مرجع و مستندسازی شده‌ای و هیچ‌گونه گزارشی از شناسایی میکرو RNA‌ها برای این گیاه وجود ندارد. در مطالعه حاضر به‌منظور شناسایی میرناهای محافظت‌شده بالقوه و بررسی بیان ژن‌های هدف آن‌ها در یولاف، از 733 میلیون خوانش کوتاه حاصل از توالی‌یابی ترنسکریپتوم برگ و گیاه کامل که تحت تنش‌های مختلف خشکی و شوری قرار گرفته بودند، استفاده شد. از مجموع 73419 یونی‌ژن سرهم‌بندی شده، 1419 یونی‌ژن‌ غیرکد‌کننده شناسایی و به‌عنوان توالی‌های کاندید پیش‌ساز میرناها در نظر گرفته شدند. در نهایت از بین رونوشت‌های غیرکدکننده، هشت میرنا با نام‌های asa-miR5181b، asa-miR5049a-3p، asa-miR169d-5p، asa-miR5181a، asa-miR2118b-5p، asa-miR5049-3p، asa-miR5049b-3p و asa-miR1130-5p متعلق به پنج خانواده محافظت‌شده میرنا با میانگین شاخص حداقل انرژی آزاد تاخوردگی (MFEI) 29/1- کیلوکالری بر مول شناسایی شدند. میرناهای شناسایی‌شده در تنش خشکی نسبت به حالت کنترل و هم‌چنین تنش شوری کاهش بیان نشان دادند. هرچند پاسخ به انواع تنش‎های غیرزیستی در گیاهان دارای وجوه مشترکی است، با این حال بیان میرناهای شناسایی‌شده در دو شرایط تنش خشکی و شوری متفاوت بود، این امر را می‌توان به تفاوت در نوع بافت موردمطالعه، مکانیسم حس و پاسخ اولیه گیاهان به انواع تنش‌ها مرتبط دانست. در مجموع باتوجه به نقش تنظیمی میرناهای محافظت‌شده در ابتدای شبکه تنظیمی بیان ژن، می‌توان از پتانسیل بالای میرنا‌های شناسایی‌شده در این پژوهش به‌ویژه asa-miR1130-5p جهت تغییر یا تنظیم بیان ژن‌های پاسخ‌دهنده به تنش خشکی و شوری ازجمله اعضایی از خانواده‌های عوامل رونویسی مانند MYB، bHLH و ERF، در یولاف استفاده نمود.