تغییرات اسانس سرشاخه‌های گیاه Artemisia annua L. در مراحل مختلف رشد

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

2 عضو هیئت علمی بخش فارماکوگنوزی، پژوهشکدۀ گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی کرج

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زابل

4 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس

5 استاد دانشکدۀ کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران‌

6 استاد دانشکدۀ کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران‌

7 استادیار دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

8 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد و استادیار دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22059/ijhs.2014.52881
چکیده

گیاه .Artemisia annua L، گیاهی یک‌ساله، دارویی و آروماتیک است که در آسیا، اروپا و شمال آمریکا گسترش فراوان و در ایران نیز در مناطق شمالی پراکنش وسیعی دارد. در این پژوهش تغییرات کمّی و کیفی اسانس سرشاخۀ گیاه A.annua در مراحل مختلف رشد شامل مراحل رویشی، ابتدای گل‌دهی، و گل‌دهی کامل بررسی شد. سرشاخۀ خشک‌شده در سایه با روش تقطیر با آب با استفاده از دستگاه کلونجر اسانس‏گیری شد. اسانس‏های حاصل به وسیلة دستگاه‏های  GC‌و GC/MS تجزیه و تحلیل شد. بیشترین مقدار اسانس در سر‌شاخه در مرحلۀ گل‌دهی (3/1‌ درصد) مشاهده شد. در اسانس سرشاخه‌ها در مراحل رویشی، ابتدای گل‌دهی و گل‌دهی کامل به‌ترتیب 29، 28 و 28 ترکیب شناسایی شد. ترکیبات عمده در اسانس سرشاخه‌ها در مراحل مختلف مشترک و شامل کامفور، بتا‌ـ سلینن، 1، 8‌ـ سینئول، آلفا‌ـ پینن، کاریوفیلن اکساید، برنئول، کامفن، آرتمیزیاکتون و پینوکارون بود. درصد عمدة ترکیبات شناخته‌شدۀ منوترپن‏ها بودند. نتایج نشان‏‏ می‏‏دهد که اسانس سرشاخه‌های گیاه A.annua سرشار از منوترپن‌ها هستند و 3/64‌ درصد، 63‌ درصد و 6/67‌ درصد از کل ترکیبات شناسایی‌شده به‌ترتیب در مراحل رویشی، ابتدای گل‌دهی و گل‌دهی کامل را تشکیل می‌دهند. نتایج تغییرات اندکی را در نوع ترکیبات نشان داد، در‌حالی‌که درصد ترکیبات در مراحل مختلف متغیر بود.

کلیدواژه‌ها