ماهیت نظام اقتصادی و نظارت پیشگیرانه: نسبت سنجی در پیشگیری از جرایم اقتصادی در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران
2 استادیار حقوق جزا و جرم شناسی دانشکده حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22124/jol.2022.18255.2033چکیده
نظارت بر فعالیتهای اقتصادی، یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از فساد و جرم اقتصادی است. کارآمدی این راهکار، وابستگی بسیار به ماهیت نظام اقتصادی دارد. در یک نظام اقتصادی با ویژگیهای خاص، ممکن است راهکارهای شناخته شده در باره پیشگیری از جرایم اقتصادی کارآمد نباشد و مسأله بنیادین این نوشتار نیز از همینجا آغاز میشود که نسبت نظارت، بهعنوان یک تدبیر پیشگیرانه با ماهیت نظام اقتصادی در ایران چیست؟ نوع و ماهیت نظام اقتصادی در ایران خود مانع اثرگذاری نظارت پیشگیرانه گردیده و همین امر موجب شده تا با افزایش نهادها و شیوههای نظارتی و حراستی، فضایی با محوریت همپوشانی اقدامات نظارتی، رسوخ فساد در نظارت، امنیتی سازی مقطعی و جابجایی فرصتهای ارتکاب جرم ایجاد شود. مادامی که ایران بیرون از مسیر اقتصاد جهانی حرکت میکند، نظارت بر آن نمیتواند از الگوهای بینالمللی پیروی کند و تا زمان همسویی با اقتصاد جهانی، نظارت باید متمرکز بر یک نهاد مستقل باشد.