فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانون فرسایش بادی هندیجان در استان خوزستان و جنوب غرب کشور ایران قرار دارد. در دهه اخیر، با افزایش نرخ فرسایش و تمرکز کانون‌­های مهم گرد و غبار در این گستره، مطالعه غلظت و آلودگی فلزات سنگین در این منطقه اهمیت بسزایی یافته است. بدین‌منظور، تعداد 33 نمونه خاک از این پهنه بر مبنای نوع کاربری با توزیع یکنواخت برداشت شد و مورد تحلیل ICP-MSS قرار گرفت. داده‌های حاصل نشان می­‌دهد که بیشترین میانگین غلظت فلزات به‌ترتیب متعلق به فلزات Cd<As<Cu<Pb<Zn<Ni<Cr است. شاخص­‌های غنی‌شدگی، شاخص زمین‌­انباشت و عامل آلودگی نشان داد که بیشترین آلودگی در پهنه هندیجان به‌ترتیب متعلق به فلزات نیکل، کروم، آرسنیک، کادمیوم و سرب است. از سویی دیگر، ارزیابی خطر زیست­‌محیطی (RI) در پهنه مذکور نشان داده این منطقه دارای خطر زیست­‌محیطی کمی می‌­باشد که در بین فلزات مورد مطالعه نیز بیشترین خطر زیست­‌محیطی متعلق به دو فلز آرسنیک و کادمیوم است. نتایج آزمون PCA نشان داد که فلزات نیکل، روی، مس و سرب دارای دو منشأ زمین­‌زاد و انسان­‌زاد به‌صورت توام هستند و منشا فلزات آرسنیک و کادمیوم نیز فعالیت­‌های انسانی است. باتوجه به الگوی توزیع فلزات می‌توان بیان کرد که فعالیت­‌های مرتبط با اسکله صیادی بحرکان از یک سو و سکوهای نفتی دور از ساحل میدان نفتی هندیجان از سویی دیگر، موجب تغلیظ فلزات نیکل، سرب، روی و مس در جنوب گستره مورد مطالعه شده است. فعالیت‌­های کشاورزی نیز غلظت فلزات کادمیوم و آرسنیک را در این گستره کنترل کرده، منشا غلظت کروم نیز پساب­‌های کشاورزی، آلودگی‌­های ترافیکی و آلودگی­‌های باقی‌مانده حاصل از جنگ هشت ساله عراق و ایران تعیین شد.