طراحی الگوی منتورینگ الکترونیکی در راستای بهبود عملکرد کارکنان شرکت پالایش نفت تهران

نویسندگان

1 گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران

5 گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22061/tej.2024.10272.2986
چکیده

پیشینه و اهداف: وزارت نفت در طول سالیان متمادی فعالیت خود در یکی از مهمترین صنایع کشوری تاکنون شیوه­های مختلف آموزشی را اعم از الکترونیکی و غیرالکترونیکی امتحان کرده است و اساسا مقوله آموزش کارکنان در زمینه­های تخصصی و عمومی در دستور کارش قرار داشته و دارد. از این حیث چنین سازمان بزرگی برای توسعه فردی و شغلی تمامی چند هزار کارکنانش برنامه­های متفاوتی را بسته به اقتضای دوره و نوع آن برای افراد در سطوح متفاوت از کانال اداره آموزش و زیرمجموعه هایش به صورت حرفه­ای برگزار می­کند و همواره به دنبال شیوه­های نوین و کارآمد آموزشی و رفع اشکالات موجود در برنامه­های کنونی خود از طریق بازخورد گرفتن و ارزیابی می­باشد. بنابراین محقق بر آن است که چگونگی طراحی الگوی منتورینگ الکترونیکی به منظور بهبود عملکرد کارکنان را در شرکت پ‍‍الایش نفت تهران مورد کندوکاو قرار دهد. بنابراین و با توجه به موارد گفته شده در پژوهش حاضر به دنبال دست یافتن به الگویی جهت طراحی دوره­ای بر پایه منتورینگ الکترونیکی به منظور بهبود عملکرد کارکنان شرکت پالایش نفت تهران بوده و در پی پاسخگویی به این پرسش می­باشد که الگوی منتورینگ الکترونیکی مناسب به منظور بهبود عملکرد کارکنان از چه مولفه­هایی تشکیل شده است؟روش‌ها‌: در این پژوهش از چارچوب رویکرد کیفی با روش تحلیل محتوا و تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه مورد پژوهش شامل کلیه مقالات، منابع مکتوب، پایان­نامه­ها و اسناد موجود در پایگاه­های اطلاعاتی مختلف و کلیه اساتید و متخصصان آشنا به حوزه منتورینگ، متخصصان آموزش در حوزه صنعت می­باشد و جهت نمونه­گیری از روش نمونه­گیری هدفمند از نوع ملاکی استفاده شد. جهت جمع­آوری اطلاعات ابتدا الگوی منتورینگ و سپس پرسشنامه محقق­ساخته برای اندازه­گیری متغیر بهبود عملکرد کارکنان طراحی شد. از روش تحلیل محتوای کیفی، از نوع استقرایی و تحلیل مضمون برای جمع­آوری داده­ها استفاده شد. بدین صورت که ابتدا مبانی نظری منتورینگ به صورت عمیق مورد مطالعه قرار گرفت و همچنین مصاحبه نیمه­ساختارمند از۱۵ نفر از متخصصان حوزه آموزش و منتورینگ به عمل آمد و درنهایت منجر به طراحی الگو شد.یافته‌ها: پس از مصاحبه اولیه با صاحب­نظران و تحلیل مضمون مصاحبه، کدگذاری سه­مرحله­ای انجام گرفت. سپس داده­های جمع­آوری­شده با استفاده از نرم­افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت. در طراحی پرسشنامه محقق­ساخته نیز، ابتدا مبانی نظری و ادبیات پژوهشی بهبود عملکرد کارکنان به صورت دقیق مطالعه شد و براساس آن سؤالات مصاحبۀ نیمه­ساختارمند و در نهایت پرسشنامه محقق­ساخته برای اندازه­گیری بهبود عملکرد کارکنان با کمک متخصصین و کارشناسان طراحی شد.نتیجه‌گیری: در پایان مولفه­هایی از این قرار استخراج و در طراحی الگوی منتورینگ الکترونیکی مورد استفاده قرار گرفت: ویژگی­های منتور (مربی)، شایستگی­های مربی (شایستگی­های مدیریتی، شایستگی­های یادگیری مربی، شایستگی­های ارتباطی مربی، شایستگی­های تخصصی مربی، شایستگی­های بین­فرهنگی مربی، مهارت­های نرم مربی، تعاملات الکترونیکی در منتورینگ، بازخورد الکترونیکی در منتورینگ، ارزیابی الکترونیکی در منتورینگ، زیرساخت­های فناوری در منتورینگ الکترونیکی، شایستگی­های منتی در منتورنیگ الکترونیکی. در نهایت پیشنهاد ­می­شود به طراحی الگوی منتورینگ الکترونیکی در ارگان­ها و صنایع دیگر و همچنین در سیار متغیرهای کارکنان پرداخته شود. همچنین طراحی الگوی منتورینگ تلفیقی در ارگان­ها و صنایع انجام شود. کارگاه­های آموزشی به منظور پرورش و تربیت مربی برگزار شود. پست سازمانی مربی بخاطر حساسیت بالای کاری آنها تعیین و انتصاب شود. منتی پس از گذران دوره­های منتورینگ ارتقا یابد.