نقد روان‌شناختی فیلم دعوت (1387) از دیدگاه نظریۀ جین شینودا بولن

نویسندگان

1 استادیار دانشکدة هنر دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز

doi
10.22059/jwica.2018.256230.1060
چکیده

پژوهش حاضر به تحلیل شخصیت‌های زن فیلم دعوت (1387) به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا از دیدگاه جین شینودا بولن و نظریة کهن‌الگو‌های زنانة او پرداخته است. فیلم دعوت از پنج اپیزود تشکیل شده؛ اما وجه مشترک همة آن‌ها وجود زنی است که با مسئلة بارداری و کشمکش بر سر سقط آن مواجه می‌شود. روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌ـ تحلیلی است و اطلاعات آن بر‌اساس روش کتابخانه‌ای و روش میدانی مبتنی بر مشاهدة فیلم و بررسی گفتار و کنش شخصیت‌های آن است. بولن در رویکرد خود با الهام از اساطیر یونان به هفت کهن‌الگو به نام‌های هرا، دیمیتر، پرسفون، آتنا، آرتیمیس، هستیا و آفرودیت اشاره کرده که بر شماری از ویژگی‌های زنان امروزی همچون تمایل به زناشویی، حس مادری، میل به معصومیت و مطیع‌بودن دخترانه یا تمایل به پیشرفت تأکید دارد. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که در پنج اپیزود فیلم به ترتیب کهن‌الگو‌های آتنا، پرسفون، دیمیتر، هرا و آتنا در شخصیت اصلی زن فیلم قابل تشخیص و تفسیر است. اما در انتهای هر داستان با غلبة کهن‌الگوی دیمیتر، زنان از سقط فرزند خود منصرف شده‌اند که این امر در اپیزود آخر نمود بارزتری دارد.