تأثیر دوزبانگی بر شناخت: مطالعة دوزبانه‌های آذری- فارسی

نویسندگان

1 دانشیار، زبان‌شناسی همگانی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار، روان‌شناسی دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/jflr.2013.53760
چکیده

مطالعة دوزبانگی از دیدگاه شناختی مسئله‌ای است که در سال‌های اخیر محققان زیادی را به خود مشغول ‌کرده‌ است و در این میان پژوهش‌های بسیاری برتری شناختی دوزبانه‌ها نسبت به تک‌زبانه‌ها را گزارش ‌کرده‌اند. با توجه به کثرت دوزبانگی در ایران، نیاز به مطالعة هرچه بیشتر و عمیق‌تر این پدیده از جنبه‌های مختلف احساس می‌شود. تحقیق حاضر، با هدف بررسی شناختی دوزبانگی در ایران، به تأثیر دوزبانگی بر کنش‌های اجرایی در دوزبانه‌های آذری- فارسی ‌پرداخته ‌است. بدین منظور، آزمون ویسکانسین بین 72 دانشجو (36 نفر دوزبانه و 36 نفر تک‌زبانه) اجرا شد و نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره از برتری دوزبانه‌ها در کنش‌های اجرایی به‌طورکل و انعطاف‌پذیری به‌طورخاص حکایت‌ داشت. این نتایج که تأییدی است بر یافته‌های تحقیقات پیشین، نشان‌دهندة این حقیقت است که برتری شناختی دوزبانه‌ها ناشی از ماهیت به‌کارگیری دو زبان متفاوت است و نه نوع زبان.