نقد الهیات تفکیکی از نگاه فلسفی علامه مجلسی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22108/coth.2019.109939.1145
چکیده

این مقاله از چشم‌انداز علامه محمدباقر مجلسی، نگاهی به فلسفۀ اسلامی و مکتب تفکیک دارد. درحقیقت تلاش شده است از منظر مجلسی دوم، صاحب کتاب مرآةالعقول فی شرح اخبار آل رسول، محاکمه‌ای بین فلسفۀ اسلامی و مکتب تفکیک به عمل آید. میدان پژوهش، بیشتر کتاب العقل و الجهل و کتاب التوحید اصول کافی و شرح و تفسیر علامه مجلسی بر این دو کتاب است. شیوۀ عقلانی و نیز اصول و مبانی وجودشناسی مدنظر علامه برای استخراج و استنباط مراد امام معصوم، بررسی و با مرام مکتب، تفکیک و ادعاهای آنها مقایسه و تحلیل شده‌اند. علامه مجلسی در شرح کتاب عقل و جهل عقل‌شناسی را قبول کرده که در فلسفۀ اسلامی پذیرفته شده‌ است. همچنین در شرح کتاب توحید از قواعد و براهینی استفاده کرده که کاملاً مغایر و متعارض با مبانی است که بعدها در اندیشه‌های تفکیکی مطرح شدند و الهیات خود را بر آنها استوار کردند و با توجه به ‌آنها معارف دینی را می‌فهمیدند و تفسیر می‌کردند.